Γιατί το «USS Gerald R. Ford» αναχώρησε από τη Σούδα – Πληροφορίες ότι πάει προς Κροατία
Η κυβέρνηση της Κροατίας ενέκρινε την είσοδο πυρηνοκίνητου πολεμικού πλοίου των Ηνωμένων Πολιτειών στα χωρικά της ύδατα και την παραμονή του σε λιμένα, σύμφωνα με δημοσιεύματα του eualive.net και κροατικών μέσων ενημέρωσης.
Η απόφαση ελήφθη σε κεκλεισμένη συνεδρίαση στις 26 Μαρτίου, χωρίς να δοθούν στη δημοσιότητα λεπτομέρειες για την ταυτότητα του πλοίου, την ημερομηνία άφιξης ή τη διάρκεια της παραμονής του. Εκτιμάται, ωστόσο, πως πρόκειται για αμερικανικό αεροπλανοφόρο, δεδομένου ότι είναι πυρηνοκίνητο σκάφος.
Τοπικά μέσα αναφέρουν ότι πρόκειται για το USS Gerald R. Ford (CVN-78), το νεότερο και μεγαλύτερο αεροπλανοφόρο του Αμερικανικού Ναυτικού. Το πλοίο έχει επισκεφθεί το Σπλιτ δύο φορές, τον Ιούνιο του 2023 και τον Οκτώβριο του 2025, γεγονός που καθιστά πιθανή μια τρίτη επίσκεψη.
Πληροφορίες αναφέρουν επίσης ότι το αεροπλανοφόρο αναχωρεί από τη Σούδα της Κρήτης με προορισμό το Σπλιτ, προκειμένου να συνεχιστούν εκεί οι εργασίες αποκατάστασης ζημιών από πυρκαγιά που εκδηλώθηκε στο πλυντήριο του πλοίου.
Οι ζημιές και τα προβλήματα μετά τη φωτιά
Στις 12 Μαρτίου, ενώ το USS Gerald R. Ford επιχειρούσε στην Ερυθρά Θάλασσα στο πλαίσιο της Operation Epic Fury, ξέσπασε φωτιά στο κεντρικό πλυντήριο του πλοίου. Η πυρκαγιά διήρκεσε πάνω από 30 ώρες πριν τεθεί υπό πλήρη έλεγχο, με δύο ναύτες να τραυματίζονται ελαφρά και δεκάδες να αντιμετωπίζουν προβλήματα από εισπνοή καπνού.
Οι ζημιές ήταν εκτεταμένες και ανάγκασαν περισσότερους από 600 ναύτες να κοιμούνται προσωρινά σε δάπεδα και φορητά κρεβάτια. Το Αμερικανικό Ναυτικό δήλωσε ότι το πλοίο παραμένει πλήρως επιχειρησιακό και ότι το σύστημα πρόωσης δεν επηρεάστηκε, αν και το περιστατικό επιβάρυνε μια ήδη μακρά αποστολή εννέα μηνών.
Το αεροπλανοφόρο κατέπλευσε στη ναυτική βάση της Σούδας στις 23 Μαρτίου για συντήρηση και επισκευές, αλλά αναχώρησε μόλις τέσσερις ημέρες αργότερα με κατεύθυνση την Κροατία.
Αιτίες της μετακίνησης προς την Κροατία
Ο απόπλους του «USS Gerald R. Ford» από τη Σούδα για την Αδριατική φαίνεται να σχετίζεται περισσότερο με την έρευνα για τα αίτια της φωτιάς, παρά με τις αντιαμερικανικές διαδηλώσεις στην Κρήτη. Πληροφορίες αναφέρουν ότι εξετάζεται ακόμη και το ενδεχόμενο δολιοφθοράς από μέλη του πληρώματος, τα οποία ενδέχεται να αντιδρούσαν στη μακρά ανάπτυξή τους στη θάλασσα, σύμφωνα με δημοσίευμα της Καθημερινής.
Σύμφωνα με πηγές, ένας επιπλέον λόγος για τη μετακίνηση ήταν οι περιορισμοί στην έξοδο του πληρώματος στη Σούδα, λόγω της έντασης που επικρατούσε στα Χανιά. Αν και οι διαδηλώσεις ήταν μακριά από το σημείο ελλιμενισμού, οι αμερικανικές αρχές έκριναν ότι δεν υπήρχαν οι κατάλληλες συνθήκες για άδειες εξόδου.
Η παρουσία του αεροπλανοφόρου στα ανοιχτά του Σπλιτ φαίνεται να εξυπηρετεί την αποσυμπίεση του πληρώματος, επιτρέποντας οργανωμένες εξόδους σε περιοχή με τουριστικές υποδομές. Παράλληλα, διευκολύνονται οι έρευνες για τα αίτια της πυρκαγιάς, χωρίς την ένταση που συνεπάγεται η παραμονή στη Σούδα.
Τοπικές εκτιμήσεις συνδέουν εν μέρει τη μετακίνηση με τις διαδηλώσεις στην Ελλάδα που σχετίζονται με τη σύγκρουση Ισραήλ–Χαμάς, αν και ο κύριος λόγος θεωρείται τεχνικός και επισκευαστικός.
Προετοιμασίες για την υποδοχή στο Σπλιτ
Το USS Gerald R. Ford, ως πλοίο-ναυαρχίδα της ομώνυμης κλάσης, έχει αντιμετωπίσει σειρά τεχνικών δυσκολιών από την ένταξή του σε υπηρεσία. Η πυρκαγιά στο πλυντήριο αποτελεί το πιο πρόσφατο περιστατικό σε αλυσίδα προβλημάτων συντήρησης και διαβίωσης, που περιλαμβάνουν ζητήματα με τα συστήματα αποχέτευσης και τις συνέπειες της μακράς παραμονής στη θάλασσα.
Η επισκευή ζημιών σε πυρηνοκίνητο πλοίο είναι ιδιαίτερα πολύπλοκη διαδικασία, καθώς απαιτεί εξειδικευμένα συνεργεία, αυστηρά πρωτόκολλα ασφαλείας για τον αντιδραστήρα και στενή συνεργασία με τις τοπικές αρχές. Η Κροατία προετοιμάζεται ήδη για την υποδοχή του πλοίου σε συνεργασία με τις υπηρεσίες ασφαλείας της.
Μέχρι στιγμής, ούτε η κυβέρνηση της Κροατίας ούτε το Αμερικανικό Ναυτικό έχουν προβεί σε επίσημη επιβεβαίωση της επίσκεψης του πλοίου στο Σπλιτ.