Τσεχία και Ιταλία ζητούν «πάγωμα» του ευρωπαϊκού συστήματος ρύπων

Την προσωρινή αναστολή του ευρωπαϊκού συστήματος εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα (ETS) για τη βαριά βιομηχανία προτίθεται να στηρίξει η Τσεχία, ευθυγραμμιζόμενη με σχετική πρωτοβουλία της Ιταλίας.

Η πρόταση αναμένεται να τεθεί στο τραπέζι των ευρωπαίων ηγετών στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στις Βρυξέλλες, σε μια περίοδο όπου το αυξημένο ενεργειακό κόστος και οι γεωπολιτικές εντάσεις εντείνουν τις πιέσεις στην ανταγωνιστικότητα των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων.

Το σύστημα ETS, που λειτουργεί από το 2005, αποτελεί βασικό εργαλείο της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου σε τομείς όπως η παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας, η βαριά βιομηχανία, η αεροπορία και η ναυτιλία.

Ωστόσο, σύμφωνα με τους υποστηρικτές της αναστολής, η σημαντική αύξηση της τιμής των δικαιωμάτων εκπομπών – που σήμερα κινείται περίπου στα 69 ευρώ ανά τόνο CO₂ – επιβαρύνει δυσανάλογα τις ενεργοβόρες επιχειρήσεις.

Η τσεχική πλευρά υποστηρίζει ότι η προσωρινή εξαίρεση συγκεκριμένων βιομηχανικών κλάδων ή η συνολική αναστολή του μηχανισμού σε μεταβατική περίοδο θα μπορούσε να προσφέρει άμεση ανακούφιση στις επιχειρήσεις και να αποτρέψει τη μεταφορά παραγωγικών δραστηριοτήτων εκτός Ευρώπης.

Η πρόταση εντάσσεται σε ένα ευρύτερο πλαίσιο συζήτησης για το πώς μπορεί η Ευρωπαϊκή Ένωση να ισορροπήσει ανάμεσα στους στόχους της πράσινης μετάβασης και στη διατήρηση της βιομηχανικής της βάσης.

Παράλληλα, το ζήτημα αναμένεται να τεθεί σε ένα ιδιαίτερα φορτισμένο διεθνές περιβάλλον, καθώς οι ευρωπαίοι ηγέτες καλούνται να αντιμετωπίσουν και τις επιπτώσεις πολεμικών συγκρούσεων και εμπορικών ανταγωνισμών.

Η εξέλιξη της συζήτησης θα δείξει αν θα υπάρξει ευρωπαϊκή συναίνεση για χαλάρωση των κλιματικών εργαλείων ή αν θα διατηρηθεί η υφιστάμενη στρατηγική για την επιτάχυνση της απανθρακοποίησης της οικονομίας.