Επιστημονικό θαύμα: Νέα θεραπεία RNA αναγεννά την καρδιά μετά από έμφραγμα
Μια νέα θεραπεία RNA που αναπτύχθηκε από ερευνητές του Πανεπιστημίου Κολούμπια φαίνεται να βελτιώνει σημαντικά την ικανότητα της καρδιάς να προστατεύεται και να επουλώνεται μετά από καρδιακή προσβολή. Τα αποτελέσματα της μελέτης δημοσιεύθηκαν στο επιστημονικό περιοδικό Science.
Η καρδιά είναι γνωστό ότι διαθέτει περιορισμένη δυνατότητα αναγέννησης. Μετά από ένα έμφραγμα, οι γιατροί μπορούν να αποκαταστήσουν τη ροή του αίματος στα φραγμένα αγγεία, ωστόσο τα μυϊκά κύτταρα που έχουν νεκρωθεί δεν αντικαθίστανται ποτέ.
Στη μελέτη, υπό την καθοδήγηση του καθηγητή Βιοϊατρικής Μηχανικής στο Κολούμπια, Κε Τσενγκ, παρουσιάζεται μια καινοτόμος θεραπεία βασισμένη στην τεχνολογία RNA. Η προσέγγιση επιτρέπει στο σώμα να παράγει το δικό του φάρμακο, στοχεύοντας συγκεκριμένα όργανα. Σε εργαστηριακές δοκιμές, μια εφάπαξ ενδομυική ένεση μείωσε αισθητά τις ουλές και βελτίωσε τη λειτουργία της καρδιάς σε ζώα.
Κατά τις πρώτες ημέρες ζωής, πολλά θηλαστικά διαθέτουν προσωρινή ικανότητα αναγέννησης των καρδιακών μυϊκών κυττάρων. Κεντρικό ρόλο σε αυτή τη διαδικασία έχει η ορμόνη κολπικό νατριουρητικό πεπτίδιο (ANP), που ενισχύει την ανάπτυξη νέων αγγείων, μειώνει τη φλεγμονή και περιορίζει τον σχηματισμό ουλών. Με την πάροδο της ηλικίας, τα επίπεδα ANP μειώνονται δραματικά και η αναγεννητική ικανότητα της καρδιάς εξασθενεί. Αν και οι επιστήμονες γνωρίζουν εδώ και δεκαετίες τις δυνατότητες του ANP, η χρήση του ως φαρμάκου είναι δύσκολη, καθώς αποδομείται στο σώμα μέσα σε λίγα λεπτά.
Η ερευνητική ομάδα ανέπτυξε μια μέθοδο δύο φάσεων: αρχικά δημιουργείται ένα προφάρμακο στον σκελετικό μυ, το οποίο στη συνέχεια μετατρέπεται σε ANP μέσα στην καρδιά, ενεργοποιώντας τους μηχανισμούς αυτοΐασης.
Ενθαρρυντικά αποτελέσματα σε διαφορετικά μοντέλα
Το πείραμα πραγματοποιήθηκε σε ζώα με διαφορετικά χαρακτηριστικά που υπέστησαν έμφραγμα του μυοκαρδίου — χοίρους, ηλικιωμένα ποντίκια, ζώα γενετικά επιρρεπή σε αθηροσκλήρωση και ποντίκια με διαβήτη τύπου 2. Οι επιστήμονες εξέτασαν επίσης την αποτελεσματικότητα της θεραπείας όταν εφαρμόζεται μία εβδομάδα μετά την καρδιακή προσβολή, δηλαδή σε στάδιο προχωρημένης βλάβης. Σε όλες τις περιπτώσεις, η θεραπεία μείωσε το μέγεθος του εμφράγματος και βελτίωσε τη λειτουργία της καρδιάς.
Οι ερευνητές εκτιμούν ότι η συγκεκριμένη στρατηγική θα μπορούσε να συμβάλει και στη βελτίωση θεραπειών για άλλες παθήσεις, όπως η νεφρική νόσος, η υπέρταση και η προεκλαμψία. «Αν μπορέσουμε να αποδείξουμε ότι αυτός ο τύπος θεραπείας μπορεί να αναγεννήσει τα καρδιακά κύτταρα σε κλινικό περιβάλλον, η ιδέα θα μπορούσε ενδεχομένως να μεταφερθεί και σε άλλα όργανα», σημειώνει ο Τόρστεν Βαλ, επιμελητής στο Ιατρικό Κέντρο Irving του Πανεπιστημίου Κολούμπια και επίκουρος καθηγητής Ιατρικής στο ίδιο πανεπιστήμιο.