Κινδυνεύει να χάσει το τρένο της χρηματοδότησης

Το  τρένο της χρηματοδότησης από το Ταμείο Ανάκαμψης κινδυνεύει να χάσει ο Προαστιακός της Δυτικής Αττικής, καθώς η σύγκρουση ανάμεσα στον Δήμο Ασπροπύργου, το υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών και τον Οργανισμό Σιδηροδρόμων Ελλάδος (ΟΣΕ) έχει οδηγήσει σε πάγωμα εργασιών και σε κλίμα αβεβαιότητας ως προς την τήρηση των αυστηρών ευρωπαϊκών προθεσμιών.

Το έργο αφορά την αναβάθμιση και επαναλειτουργία της σιδηροδρομικής γραμμής Ανω Λιόσια – Ελευσίνα – Μέγαρα, συνολικού μήκους 36 χιλιομέτρων, με προϋπολογισμό 132,6 εκατ. ευρώ. Αναθέτουσα αρχή είναι ο ΟΣΕ και ανάδοχος η ΜΕΤΚΑ, μέλος της METLEN. Η χρηματοδότηση προέρχεται από το Ταμείο Ανάκαμψης, γεγονός που καθιστά δεσμευτικά τόσο τα χρονοδιαγράμματα όσο και τα ενδιάμεσα ορόσημα. Κάθε καθυστέρηση μεταφράζεται σε πραγματικό κίνδυνο απώλειας πόρων.

Αναζωπύρωση της έντασης

Η νέα αντιπαράθεση ξεκίνησε με ανταλλαγή εξωδίκων και μεταφέρθηκε το τελευταίο διάστημα στο πεδίο των έργων. Συγκεκριμένα, στις αρχές Φεβρουαρίου συνεργεία επιχείρησαν να ξεκινήσουν εργασίες τομής οδοστρώματος σε δρόμο μειωμένης κυκλοφορίας στον Ασπρόπυργο. Αιρετοί και εργαζόμενοι του Δήμου βρέθηκαν στο σημείο, με αποτέλεσμα οι εργασίες να μην προχωρήσουν και το συγκεκριμένο τμήμα να παραμένει σε εκκρεμότητα.

Από την πλευρά του ΟΣΕ επισημαίνεται ότι το έργο διαθέτει όλες τις απαιτούμενες εγκρίσεις και πως οι μελέτες έχουν λάβει τις προβλεπόμενες αδειοδοτήσεις. Σε εξώδικες απαντήσεις προς τον Δήμο Ασπροπύργου γίνεται λόγος για παράνομες ενέργειες παρεμπόδισης ενός έργου εθνικής σημασίας.

Πάντως, τα περιθώρια έχουν ήδη στενέψει. Είχε προηγηθεί τροποποίηση της αρχικής χάραξης (στην περιοχή της PETROLA, στην Ελευσίνα), ενώ το χρονοδιάγραμμα για τη λειτουργία του Προαστιακού έχει μετακινηθεί από τα τέλη του 2026 στα τέλη του 2027. Με δεδομένη τη φύση της χρηματοδότησης, κάθε νέα διολίσθηση εντείνει τον προβληματισμό για την ολοκλήρωση του έργου με χρήματα του Ταμείου Ανάκαμψης.

Το κυκλοφοριακό

Κεντρικό επιχείρημα της δημοτικής αρχής Ασπροπύργου αποτελεί η κυκλοφοριακή επιβάρυνση. Ο Δήμος Ασπροπύργου επισημαίνει ότι η πρόβλεψη για δύο σιδηροδρομικά δρομολόγια ανά ώρα ανά κατεύθυνση συνεπάγεται συχνό κλείσιμο ισόπεδων διαβάσεων σε μια ήδη κορεσμένη περιοχή, ιδίως στις συνδέσεις με την Εθνική Οδό Αθηνών – Κορίνθου.

«Ο Ασπρόπυργος κόβεται σε δέκα σημεία και επικρατεί μόνιμη κυκλοφοριακή ασφυξία. Ηδη τα απογεύματα σχηματίζονται ουρές χιλιομέτρων από οχήματα που προσπαθούν να βγουν στην Εθνική Οδό» τονίζει ο δήμαρχος Ασπροπύργου, Γιάννης Ηλίας, υποστηρίζοντας ότι δεν έχει παρουσιαστεί ολοκληρωμένη κυκλοφοριακή μελέτη που να τεκμηριώνει την επάρκεια του οδικού δικτύου. Οπως αναφέρει, η προηγούμενη διοίκηση του ΟΣΕ επικαλέστηκε σχετική μελέτη, χωρίς να την παραδώσει στον Δήμο. Η δημοτική αρχή θέτει πλέον θέμα υπογειοποίησης τμημάτων της γραμμής εντός του αστικού ιστού, υποστηρίζοντας ότι διαφορετικά η πόλη κινδυνεύει να διχοτομηθεί.

Ωστόσο, από την πλευρά των φορέων υλοποίησης του έργου, μια τέτοια αλλαγή θεωρείται τεχνικά και οικονομικά δυσχερής, ιδίως υπό την πίεση των ασφυκτικών χρονοδιαγραμμάτων. Στην επιχειρηματολογία της δημοτικής αρχής προστίθεται και η επικείμενη μετεγκατάσταση των φυλακών Κορυδαλλού στον Ασπρόπυργο, εξέλιξη που – κατά τον Δήμο – θα επιβαρύνει περαιτέρω μια περιοχή ήδη φορτισμένη από τη συγκέντρωση επιχειρήσεων logistics και βαριάς βιομηχανίας. Από την άλλη πλευρά, πηγές του υπουργείου Μεταφορών αντιτείνουν ότι η ενίσχυση του σιδηροδρόμου μπορεί να λειτουργήσει αποσυμφορητικά, μειώνοντας τη διέλευση βαρέων οχημάτων.

Αγωγοί καυσίμων

Πέραν του κυκλοφοριακού, δεύτερο σημείο τριβής αποτελεί η παράλληλη όδευση αγωγών μεταφοράς προϊόντων διύλισης που συνδέουν εγκαταστάσεις της εταιρείας Ελληνικά Πετρέλαια σε Ασπρόπυργο και Ελευσίνα. Η δημοτική αρχή επικαλείται γεωλογικές και υδρολογικές ιδιαιτερότητες της περιοχής, καθώς και την παρουσία ρεμάτων, εκφράζοντας ανησυχίες για πιθανούς φυσικούς κινδύνους.

Στο πλαίσιο αυτό, έχει ανατεθεί ανεξάρτητη μελέτη σε επιστημονική ομάδα του ΕΚΠΑ για την αξιολόγηση της επικινδυνότητας.