«Όταν συνάντησα την Αρβελέρ…» – Οι αναμνήσεις μιας μαθήτριας
Τον Ιανουάριο του 2019, μια μαθήτρια πέρασε την πόρτα του γραφείου της Ελένης Γλύκατζη – Αρβελέρ στο Ευρωπαϊκό Πολιτιστικό Κέντρο Δελφών. Η συνάντηση της Μαρίας Κοκάλα με τη διακεκριμένη βυζαντινολόγο δεν ήταν μια απλή μαθητική εμπειρία. «Ήταν σίγουρα μια καθοριστική στιγμή για εμένα», αναφέρει η ίδια.
Ήταν μόλις 17 ετών όταν βρέθηκε απέναντι από τη σπουδαία ακαδημαϊκό, η οποία έφυγε από τη ζωή την περασμένη Δευτέρα και κηδεύεται σήμερα, Παρασκευή 20 Φεβρουαρίου, στην Αθήνα. Παρότι νεαρή, η Μαρία γνώριζε καλά το μέγεθος της προσωπικότητας που είχε μπροστά της. «Αντιλαμβανόμουν πλήρως ποια προσωπικότητα είχα απέναντί μου. Το να έχεις ακούσει και διαβάσει τόσα πολλά για αυτή τη σπουδαία γυναίκα σου προκαλεί αναπόφευκτα άγχος και δέος», αφηγείται στο ΑΠΕ-ΜΠΕ. Ωστόσο, το κλίμα άλλαξε γρήγορα. «Από την πρώτη κιόλας στιγμή ένιωσα ότι μπορούσα να της μιλήσω ελεύθερα και να είμαι ο εαυτός μου», προσθέτει.
Η φράση που σημάδεψε εκείνη τη συνάντηση ήρθε λίγο πριν το τέλος: «Να έχεις τα πόδια σου στη γη και τα μάτια σου στον ουρανό». Ήταν μια συμβουλή που η Ελένη Αρβελέρ συνήθιζε να δίνει στους νέους. Αυτά τα λόγια, όπως λέει η Μαρία, τη συνοδεύουν ακόμη. «Σε πολλές στιγμές της ζωής μου, έκτοτε, κράτησα τα λόγια της ως πολύτιμο οδηγό. Σε μια κοινωνία που συχνά αμφισβητεί τα όνειρα και τις φιλοδοξίες σου, το να προχωράς με ταπεινότητα αλλά και πίστη στις δυνατότητές σου αποτελεί ουσιαστικό τρόπο για να πετύχεις τους στόχους σου».
Η νέα τότε μαθήτρια θυμάται τη συμμετοχή της ομάδας της στον διαγωνισμό του Junior Achievement Greece, όταν λίγοι πίστευαν ότι ένα μικρό δημόσιο σχολείο της Πιερίας θα μπορούσε να διακριθεί απέναντι σε μεγάλα ιδιωτικά σχολεία της Αθήνας. «Ξέρετε πόσοι θεωρούσαν την προσπάθειά μας μάταιη;», σημειώνει η Μαρία, η οποία ως πρόεδρος της εικονικής μαθητικής επιχείρησης Smileybin είχε κερδίσει το βιβλίο Ηγετικής Προσωπικότητας στον Πανευρωπαϊκό Διαγωνισμό «Company of the Year» του Junior Achievement Europe. Η ομάδα της είχε ήδη αποσπάσει το κορυφαίο βραβείο καινοτομίας «MetLife LifeChanger Award».
Η δύναμη απέναντι στα εμπόδια
Από τη συνάντηση με την Αρβελέρ, η Μαρία θυμάται ιδιαίτερα τη στάση της απέναντι στα εμπόδια λόγω φύλου. Σε σχετική ερώτηση, η απάντηση υπήρξε αποκαλυπτική: «Στη Γαλλία, όχι μόνο δεν ήταν εμπόδιο, με βοήθησε κιόλας», της είχε πει, εξηγώντας ότι τόλμησε κινήσεις που άνδρες συνάδελφοί της δεν επιχειρούσαν. Για τη Μαρία, αυτή η οπτική υπήρξε καθοριστική. «Άρχισα κι εγώ να το βλέπω διαφορετικά. Έκτοτε, έχω βρεθεί πολλές φορές σε καταστάσεις όπου όχι μόνο είμαι η μικρότερη ηλικιακά, αλλά και η μόνη γυναίκα. Ποτέ όμως δεν ένιωσα μειονεκτικά», λέει.
Αναγνωρίζει ωστόσο ότι οι κοινωνικές συνθήκες έχουν αλλάξει. Οι προκαταλήψεις δεν έχουν εξαλειφθεί, αλλά πλέον υπάρχουν περισσότερα πρότυπα. «Από μικρή θυμάμαι να βλέπω γυναίκες σε ηγετικές θέσεις να πετυχαίνουν σπουδαία πράγματα, τόσο στο προσωπικό μου περιβάλλον όσο και ευρύτερα. Για μένα, λοιπόν, αυτό υπήρξε ανέκαθεν κάτι φυσικό».
Η ταπεινότητα μιας μεγάλης προσωπικότητας
Πέρα από τα επιτεύγματα της Αρβελέρ, εκείνο που εντυπωσίασε περισσότερο τη Μαρία ήταν η προσωπικότητά της, η βαθιά της ταπεινότητα. «Θα περίμενε κανείς από έναν άνθρωπο που έχει καταφέρει τόσα πολλά να είναι πιο απόμακρος, ίσως πιο επιβλητικός ή ακόμη και υπεροπτικός. Εκείνη, όμως, με υποδέχτηκε με θερμότητα και ενθουσιασμό», θυμάται.
Η νεαρή μαθήτρια τότε ένιωσε πως η συζήτηση μαζί της ήταν αυθεντική. «Θυμάμαι έντονα το συναίσθημα του να ξεχνώ ότι υπήρχαν κάμερες και άλλοι άνθρωποι παρόντες. Είχε όλη της την προσοχή στραμμένη σε εμένα και μου μιλούσε σαν να γνωριζόμασταν από καιρό. Θα νιώθω πάντα τιμή και ευγνωμοσύνη που τη γνώρισα», σημειώνει, ευχαριστώντας τον Κάρολο Μαρκουίζο και το Junior Achievement Greece για τη δυνατότητα αυτής της εμπειρίας.
Αν έπρεπε να συνοψίσει εκείνη τη συνάντηση, το μήνυμα θα ήταν σαφές: «Κανείς δεν μπορεί να σου σταθεί εμπόδιο, αν δεν τον αφήσεις».
Από τη σχολική αίθουσα στον επαγγελματικό στίβο
Η Ελένη Αρβελέρ, όπως λέει η Μαρία, δεν άφησε ποτέ το φύλο της να τη περιορίσει. Αντίθετα, το αξιοποίησε ως δύναμη. «Την αμφισβήτησαν, την υποτίμησαν, όμως εκείνη, με αποφασιστικότητα, εργατικότητα και τη δύναμη του χαρακτήρα της, κατάφερε να κερδίσει τον σεβασμό όλων», υπογραμμίζει. Για τη Μαρία, η στάση ζωής της Αρβελέρ αποτελεί πηγή έμπνευσης.
Σήμερα, η Μαρία Κοκάλα έχει χαράξει τη δική της πορεία. Αποφοίτησε από το Τμήμα Μάρκετινγκ και Επικοινωνίας του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών, με κατεύθυνση την Επιχειρησιακή Αναλυτική. Από το δεύτερο έτος σπουδών της μπήκε στην αγορά εργασίας και τα τελευταία δύο χρόνια δραστηριοποιείται στον κλάδο της Ιατρικής Τεχνολογίας, στο τμήμα Μάρκετινγκ.
Παράλληλα, έχει συμμετάσχει σε έργα όπως το ντοκιμαντέρ των Ηνωμένων Εθνών για τον Στόχο 5 – την Ισότητα των Φύλων, καθώς και στη μετάφραση του βιβλίου La Zuppa Lepron στα ελληνικά. Επίσης, μίλησε στο WOW Athens Festival για τις δυσκολίες των γυναικών στην επιχειρηματικότητα και υπήρξε μέλος του Board of Advisors του οργανισμού WHEN, που στοχεύει στην επαγγελματική ενδυνάμωση των γυναικών και την προώθηση της ισότητας στην εργασία.