To Πεκίνο ναυπηγεί γρήγορα πυρηνοκίνητα υποβρύχια – Γιατί ανησυχούν οι ΗΠΑ

Η Κίνα έχει αυξήσει θεαματικά την παραγωγή πυρηνοκίνητων υποβρυχίων τα τελευταία πέντε χρόνια, φτάνοντας να καθελκύει περισσότερα σκάφη από τις Ηνωμένες Πολιτείες, σύμφωνα με νέα έκθεση. Η εξέλιξη αυτή, όπως μεταδίδει το CNN, απειλεί να ανατρέψει ένα από τα μεγαλύτερα στρατηγικά πλεονεκτήματα που διατηρούσε επί δεκαετίες η Ουάσινγκτον στη θάλασσα.

Η έκθεση του Διεθνούς Ινστιτούτου Στρατηγικών Μελετών (IISS) καταγράφει εντυπωσιακή αύξηση στη ναυπήγηση πυρηνοκίνητων υποβρυχίων του Ναυτικού του Λαϊκού Απελευθερωτικού Στρατού της Κίνας, τόσο βαλλιστικών όσο και επιθετικών. Την περίοδο 2021-2025, η Κίνα ξεπέρασε τις ΗΠΑ σε αριθμό καθελκύσεων 10 έναντι 7  αλλά και στο συνολικό εκτόπισμα, 79.000 τόνοι έναντι 55.500, σύμφωνα με την έκθεση.

Η ανάλυση βασίστηκε σε δορυφορικές εικόνες κινεζικών ναυπηγείων, καθώς το Πεκίνο δεν δημοσιοποιεί επισήμως τα μεγέθη του στόλου του. Σε σύγκριση με την πενταετία 2016-2020, όταν η Κίνα είχε προσθέσει μόλις τρία υποβρύχια συνολικού εκτοπίσματος 23.000 τόνων, η πρόοδος είναι εντυπωσιακή.

Αύξηση του κινεζικού στόλου και επέκταση ναυπηγείων

Στις αρχές του 2025, η Κίνα διέθετε 12 ενεργά πυρηνοκίνητα υποβρύχια έξι βαλλιστικών πυραύλων και έξι επιθετικά ή κατευθυνόμενων πυραύλων. Οι Ηνωμένες Πολιτείες εξακολουθούν να έχουν σαφές αριθμητικό πλεονέκτημα, με 65 πυρηνοκίνητα υποβρύχια, εκ των οποίων 14 βαλλιστικά. Παράλληλα, το Πεκίνο διαθέτει και στόλο 46 συμβατικών υποβρυχίων, ενώ το αμερικανικό ναυτικό δεν έχει κανένα τέτοιο σκάφος.

Για να υποστηρίξει αυτή την ταχεία ανάπτυξη, η Κίνα έχει επεκτείνει σημαντικά το ναυπηγείο Huludao της Bohai Shipbuilding Heavy Industry, που έχει μετατραπεί σε κομβικό σημείο της υποβρυχιακής παραγωγής. Η δραστηριότητα εκεί βρίσκεται, σύμφωνα με την έκθεση, σε «περίοδο άνθησης», με συνεχή αύξηση του ρυθμού κατασκευής.

Οι δυσκολίες των ΗΠΑ και οι καθυστερήσεις στα προγράμματα

Αντίθετα, οι Ηνωμένες Πολιτείες δυσκολεύονται να επιτύχουν τους στόχους τους. Έκθεση της Υπηρεσίας Έρευνας του Κογκρέσου αποκάλυψε ότι το αμερικανικό ναυτικό υπολείπεται του στόχου για δύο επιθετικά υποβρύχια κλάσης Virginia ετησίως, με τα ναυπηγεία να παραδίδουν μόλις 1,1 έως 1,2 από το 2022. Το πρόγραμμα των νέων βαλλιστικών υποβρυχίων κλάσης Columbia καθυστερεί τουλάχιστον έναν χρόνο, με το πρώτο σκάφος να αναμένεται μετά το 2028.

«Ο μεγαλύτερος αριθμός στο νερό αποτελεί μια αυξανόμενη πρόκληση για (τις ΗΠΑ και άλλες δυτικές) χώρες, καθώς αγωνίζονται να αυξήσουν τη δική τους παραγωγή», σημειώνει η έκθεση του IISS.

Η ενίσχυση της πυρηνικής τριάδας της Κίνας

Η έκθεση υπογραμμίζει την καθέλκυση δύο βαλλιστικών υποβρυχίων τύπου 094, ικανών να εκτοξεύσουν πυρηνικούς πυραύλους, ενισχύοντας την κινεζική πυρηνική τριάδα, η οποία περιλαμβάνει επίσης διηπειρωτικούς πυραύλους και στρατηγικά βομβαρδιστικά. Παράλληλα, προχωρούν τα σχέδια για τα πιο προηγμένα υποβρύχια τύπου 096, που αναμένεται να μπουν σε παραγωγή εντός της δεκαετίας και να τεθούν σε υπηρεσία στα τέλη της δεκαετίας του 2020 ή στις αρχές του 2030.

Επιπλέον, τα κινεζικά ναυπηγεία έχουν κατασκευάσει τουλάχιστον έξι πυρηνοκίνητα υποβρύχια κατευθυνόμενων πυραύλων, εξοπλισμένα με κάθετους εκτοξευτές για υπερηχητικούς πυραύλους κατά πλοίων, όπως εκείνους που παρουσιάστηκαν στην παρέλαση της Ημέρας της Νίκης στο Πεκίνο.

Η ποιοτική διαφορά και οι προειδοποιήσεις αναλυτών

Παρά την αυξανόμενη ποσοτική ισχύ της, η Κίνα εξακολουθεί να υστερεί σε τεχνολογική ποιότητα. Τα νεότερα κινεζικά σκάφη θεωρείται ότι δεν είναι τόσο αθόρυβα όσο τα αμερικανικά, γεγονός που διατηρεί το πλεονέκτημα αφάνειας για το Πολεμικό Ναυτικό των ΗΠΑ. Ωστόσο, η αριθμητική υπεροχή συχνά αποδεικνύεται καθοριστική, και η Κίνα ήδη διαθέτει τον μεγαλύτερο στόλο αντιτορπιλικών και φρεγατών παγκοσμίως.

Σύμφωνα με το CNN, ο υπουργός Ναυτικού των ΗΠΑ Τζον Φίλαν, δήλωσε σε ακρόαση στη Βουλή ότι η αμερικανική ναυπηγική βιομηχανία βρίσκεται σε κρίση. «Όλα μας τα προγράμματα είναι σε χάος. Το καλύτερο από αυτά καθυστερεί έξι μήνες και έχει ξεφύγει κατά 57% από τον προϋπολογισμό», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Προοπτικές για την επόμενη δεκαετία

Η έκθεση της Υπηρεσίας Έρευνας του Κογκρέσου προβλέπει ότι ο αριθμός των αμερικανικών επιθετικών υποβρυχίων θα μειωθεί στο χαμηλότερο επίπεδο το 2030, στα 47, λόγω απόσυρσης παλαιότερων σκαφών κλάσης Los Angeles. Η ανάκαμψη στα 50 υποβρύχια αναμένεται το 2032, εφόσον επιτευχθούν οι στόχοι, ενώ η συμφωνία AUKUS για πώληση υποβρυχίων στην Αυστραλία ενδέχεται να επιβαρύνει περαιτέρω τις αμερικανικές δυνατότητες.

Αναλυτές προειδοποιούν ότι αυτή η «κοιλάδα» στον αμερικανικό υποβρυχιακό στόλο θα μπορούσε να οδηγήσει σε περίοδο αυξημένης επιχειρησιακής πίεσης και πιθανής αποδυνάμωσης της συμβατικής αποτροπής έναντι ανταγωνιστών όπως η Κίνα.