Προειδοποίηση επιστημόνων: «Είμαστε κοντά στο σημείο χωρίς επιστροφή» όσον αφορά την κλιματική κρίση

Οι επιστήμονες προειδοποιούν ότι ο πλανήτης βρίσκεται πιο κοντά από όσο πιστεύαμε σε ένα «σημείο χωρίς επιστροφή», πέρα από το οποίο η ανεξέλεγκτη υπερθέρμανση της Γης δεν θα μπορεί πλέον να σταματήσει.

Η συνεχιζόμενη αύξηση της θερμοκρασίας, σύμφωνα με νέα μελέτη, ενδέχεται να πυροδοτήσει μια αλυσιδωτή αντίδραση από κλιματικά σημεία καμπής και μηχανισμούς ανατροφοδότησης. Ένα τέτοιο σενάριο θα εγκλώβιζε τη Γη σε μια νέα, αφιλόξενη κατάσταση, γνωστή ως «hothouse Earth», πολύ πιο ακραία από την προβλεπόμενη άνοδο των 2-3 βαθμών Κελσίου.

Ήδη, με την υπερθέρμανση να έχει φτάσει τους 1,3°C, τα ακραία καιρικά φαινόμενα κοστίζουν ζωές και καταστρέφουν μέσα διαβίωσης σε όλο τον κόσμο. Οι επιστήμονες προειδοποιούν ότι σε αύξηση 3-4°C, «η οικονομία και η κοινωνία θα πάψουν να λειτουργούν όπως τις γνωρίζουμε».

Κίνδυνος χωρίς επιστροφή

Οι ερευνητές τόνισαν ότι η κοινή γνώμη και οι πολιτικοί παραμένουν σε μεγάλο βαθμό ανενημέρωτοι για τον κίνδυνο να ξεπεραστεί αυτό το κρίσιμο όριο. Επισήμαναν ότι, ενώ οι άμεσες και δραστικές μειώσεις στη χρήση ορυκτών καυσίμων είναι δύσκολες, η αναστροφή της πορείας θα είναι αδύνατη μόλις ο πλανήτης περάσει το σημείο χωρίς επιστροφή.

Ο δρ Κριστοφερ Γουλφ από το Terrestrial Ecosystems Research Associates στις ΗΠΑ, δήλωσε ότι είναι δύσκολο να προβλεφθεί πότε θα ενεργοποιηθούν τα κλιματικά σημεία καμπής, γεγονός που καθιστά την πρόληψη ζωτικής σημασίας.

Στην ομάδα μελέτης συμμετέχουν επίσης ο καθηγητής Γιόχαν Ρόκστρεμ από το Ινστιτούτο Έρευνας για τις Επιπτώσεις της Κλιματικής Αλλαγής του Πότσνταμ στη Γερμανία και ο καθηγητής Χανς Γιόαχιμ Σέλνχουμπερ από το Διεθνές Ινστιτούτο Ανάλυσης Εφαρμοσμένων Συστημάτων στην Αυστρία.

«Η υπέρβαση ακόμη και ορισμένων από τα όρια αυτά μπορεί να δεσμεύσει τον πλανήτη σε μια πορεία προς τη hothouse Earth», προειδοποίησε ο Wolf. «Οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής και η κοινωνία αγνοούν σε μεγάλο βαθμό τους κινδύνους μιας τέτοιας μετάβασης χωρίς επιστροφή».

Θερμότερος πλανήτης εδώ και 125.000 χρόνια

Ο ίδιος πρόσθεσε ότι είναι πιθανό οι σημερινές θερμοκρασίες να είναι οι υψηλότερες των τελευταίων 125.000 ετών και η κλιματική αλλαγή να εξελίσσεται ταχύτερα απ’ ό,τι είχαν προβλέψει οι περισσότεροι επιστήμονες. Παράλληλα, τα επίπεδα διοξειδίου του άνθρακα εκτιμάται ότι είναι τα υψηλότερα των τελευταίων 2 εκατομμυρίων ετών.

Ο καθηγητής Τιμ Λέντον, ειδικός στα κλιματικά σημεία καμπής στο Πανεπιστήμιο του Έξετερ, υπογράμμισε: «Γνωρίζουμε ότι διατρέχουμε σοβαρούς κινδύνους με την τρέχουσα πορεία του κλίματος. Δεν χρειάζεται να οδηγηθούμε σε μια hothouse Earth για να υπάρξουν βαθιές επιπτώσεις στην ανθρωπότητα· αυτές θα έρθουν ήδη με αύξηση 3°C».

Τα σημεία καμπής του πλανήτη

Η αξιολόγηση, που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό One Earth, συγκέντρωσε πρόσφατα επιστημονικά δεδομένα για 16 βασικά στοιχεία του συστήματος της Γης. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται οι παγετώνες της Γροιλανδίας και της Ανταρκτικής, τα δάση του Αμαζονίου, το μόνιμα παγωμένο υπέδαφος και η κυκλοφορία των ωκεανών (Amoc), που επηρεάζει καθοριστικά το παγκόσμιο κλίμα.

Οι επιστήμονες θεωρούν ότι η ανατροπή έχει ήδη αρχίσει σε περιοχές όπως η Γροιλανδία και η δυτική Ανταρκτική, ενώ το μόνιμο πάγωμα, οι ορεινοί παγετώνες και ο Αμαζόνιος βρίσκονται στα πρόθυρα κατάρρευσης.

«Τα περιθώρια στενεύουν»

Ο καθηγητής Τιμ Λέντον  , από το Πολιτειακό Πανεπιστήμιο του Όρεγκον, που ηγήθηκε της ανάλυσης, δήλωσε ότι το σύστημα Amoc εμφανίζει ήδη σημάδια εξασθένησης. «Αυτό αυξάνει τον κίνδυνο κατάρρευσης του Αμαζονίου, γεγονός που θα ενισχύσει περαιτέρω την υπερθέρμανση και θα ενεργοποιήσει νέους μηχανισμούς ανατροφοδότησης», προειδοποίησε. «Πρέπει να δράσουμε άμεσα, καθώς τα περιθώρια για να αποτρέψουμε επικίνδυνες και ανεξέλεγκτες εξελίξεις μειώνονται ραγδαία».

Οι επιστήμονες είχαν ήδη από το 2018 προειδοποιήσει για το ενδεχόμενο μιας «hothouse Earth»  ενός σεναρίου όπου η θερμοκρασία παραμένει αυξημένη πάνω από 4°C για χιλιάδες χρόνια, προκαλώντας τεράστια άνοδο της στάθμης της θάλασσας και καταποντισμό παράκτιων πόλεων. Όπως είχαν τότε επισημάνει, οι επιπτώσεις μιας τέτοιας πορείας για την ανθρωπότητα θα ήταν «μαζικές, απότομες και αναμφίβολα καταστροφικές».

Πηγή: Guardian