Σύγκρουση ή συναίνεση; Δοκιμάζουν τα όρια διαλόγου ΝΔ – ΠΑΣΟΚ τα άρθρα 86, 103 και 16 του Συντάγματος
Αντίστροφα μετρά ο χρόνος για το τηλεοπτικό μήνυμα του Κυριάκου Μητσοτάκη, με το οποίο θα ανοίξει και επίσημα η διαδικασία της συνταγματικής αναθεώρησης – σχετικές επεξηγήσεις προξοεφλούνται βέβαια σήμερα και από τον κυβερνητικό εκπρόσωπο Παύλο Μαρινάκη. Το Μέγαρο Μαξίμου οριστικοποίησε και τις λεπτομέρειες της επικοινωνιακής διαχείρισης του θέματος και, προς επιβεβαίωση των πληροφοριών των «ΝΕΩΝ» από την προηγούμενη εβδομάδα, φέρνει στη δημόσια σφαίρα με την έναρξη του Φεβρουαρίου ένα θέμα που απαιτεί ευρύ πολιτικό διάλογο, σοβαρότητα και τελικά ευρεία πολιτική συναίνεση.
Και αναμένεται να το εντάξει τελικά στο συνολικό αφήγημά του στον προεκλογικό χρόνο. Διότι μέσα από την προαναθεωρητική διαδικασία (η σημερινή Βουλή είναι προτείνουσα, η επόμενη είναι αναθεωρητική) θα δοκιμαστούν οι δυνατότητες σύμπλευσης των δυνάμεων στο πολιτικό σύστημα και ειδικότερα τα όρια σύγκρουσης ή συναίνεσης μεταξύ της ΝΔ και του ΠΑΣΟΚ, ως «το πρώτο κόμμα στο οποίο θα απευθυνθούμε» κατά τον κυβερνητικό πορτ παρόλ.
«Κορυφαίο ζητούμενο»
Με το σκεπτικό του Μητσοτάκη, η συνεννόηση για τις «μεγάλες θεσμικές αλλαγές» που χρειάζονται στη χώρα αποτελεί «κορυφαίο ζητούμενο» για το 2026. Κι αυτό το μήνυμα θα επιχειρήσει να στείλει, ανοίγοντας τη διαδικασία. Ο πρωθυπουργός αναμένεται να ζητήσει παραγωγικό και ανοιχτό διάλογο, δίνοντας τη γραμμή ότι η ΝΔ θα κινηθεί στην κατεύθυνση μιας «φιλόδοξης» αναθεώρησης.
Προ μηνός άλλωστε, στο ξεκίνημα του 2026, έλεγε ότι μέσω της διαδικασίας της συνταγματικής αναθεώρησης (της τωρινής, πρώτης φάσης της, δηλαδή) «θα δοκιμαστούν στην πράξη η ωριμότητα, η συνέπεια, αλλά και η επάρκεια κάθε πολιτικής δύναμης». Και στην ίδιο μήκος κύματος χθες ο Μαρινάκης ανέφερε ότι «όλοι θα μετρηθούμε» μέσα από αυτή τη διαδικασία.
Ο «πυρήνας» της πρότασης
Στον πυρήνα της, η γαλάζια πρόταση έχει τέσσερα άρθρα, τα οποία ο Πρωθυπουργός, ρίχνοντάς τα στο τραπέζι, επιχείρησε να στριμώξει την Χαριλάου Τρικούπη προτού καν ανοίξει επίσημα η διαδικασία: το 86 περί ευθύνης υπουργών, το 16 για την θεσμοθέτηση των ιδιωτικών πανεπιστημίων, το 103 για την άρση της μονιμότητας στο δημόσιο και το 24 για το περιβάλλον/χωροταξικό.
Τα τρία πρώτα είναι εκείνα που θα αξιοποιηθούν από την κυβερνητική πτέρυγα για σφοδρή πίεση προς τον Νίκο Ανδρουλάκη, ο οποίος, σημειωτέον, έχει ρίξει στο τράπεζι το άρθρο 90 για την επιλογή της ηγεσίας της Δικαιοσύνης. ΟΙ βολιδοσκοπήσεις μεταξύ κομμάτων τώρα θα ξεκινήσουν, με τον Μητσοτάκη στα κοιτάζει στα πασοκικά έδρανα κυνηγώντας τις 180 ψήφους σε αυτή τη Βουλή. Ο Νίκος Ανδρουλάκης όμως δεν σκοπεύει να τις χαρίσει στη ΝΔ εύκολα, καθώς με αυτόν τον τρόπο θα της δώσει την προοπτική να ορίσει το περιεχόμενο των διατάξεων με 151 ψήφους στην επόμενη Βουλή.
Το άρθρο 86 για την ευθύνη των υπουργών έχει έρθει στο προσκήνιο (και) στη σκιά της τραγωδίας στα Τέμπη αλλά και στον απόηχο του σκανδάλου του ΟΠΕΚΕΠΕ. Και αυτό το άρθρο βρίσκεται και στη λίστα του ΠΑΣΟΚ, συνεπώς μένει να φανεί το επίπεδο ανταπόκρισης και φυσικά η επικοινωνιακή στρατηγική κυβέρνησης και αξιωματικής αντιπολίτευσης. Η γαλάζια πρόταση θα κινηθεί στην κατεύθυνση να περιοριστεί ο ρόλος της Βουλής για την παραπομπή ή όχι ενός διατελέσαντος υπουργού στη δικαιοσύνη, πιθανότατα με το μεγαλύτερο βάρος να πέφτει σε δικαστική επιτροπή προτού κληθεί η Ολομέλεια της Βουλής να αποφασίσει τη συγκρότηση επιτροπής προκαταρκτικής εξέτασης.
Το άρθρο 16 για τη θεσμοθέτηση των ιδιωτικών πανεπιστημίων είναι στον πυρήνα της ΝΔ και θα υποστηριχτεί σθεναρά από το κυβερνών κόμμα, στον απόηχο και της έγκρισης από το ΣτΕ του νόμου του Κυριάκου Πιερρακάκη για τα μη κρατικά, μη κερδοσκοπικά παραρτήματα ΑΕΙ. Ήδη έχει καταγραφεί σύγκρουση και αναμένεται μάχη με το ΠΑΣΟΚ και σε «ιδεολογικό» επίπεδο. Το ΠΑΣΟΚ επιφυλάσσεται μέχρι να δει ακριβώς την γαλάζια πρόταση.
Το άρθρο 103 περί μονιμότητας των δημοσίων υπαλλήλων αναμένεται να μετατραπεί σε συγκρουσιακό πεδίο, με τον Μητσοτάκη να παλεύει να ξεθολώσει την εικόνα του φιλελεύθερου μεταρρυθμιστή που θέλει να προβάλλει. Στο επίκεντρο της επιχειρηματολογίας της ΝΔ θα μπει η συνταγματική κατοχύρωση της «αξιολόγησης» στο δημόσιο, αφού το ζήτημα της άρσης μονιμότητας, κατά την γαλάζια πρόταση, συνδέει ευθέως ενδεχόμενη απόλυση υπαλλήλου με την αποδοτικότητά του.