Σάρα Μαλάλι: H πρώτη γυναίκα που χρίστηκε αρχιεπίσκοπος

Προχωρώντας αργά στην καρδιά του καθεδρικού ναού του Αγίου Παύλου στο Λονδίνο η Σάρα Μαλάλι, με την ιστορία να γεμίζει την ατμόσφαιρα κατακλύζοντας τον υποβλητικό χώρο, έγινε μέσα από μια αρχαία τελετή η πρώτη γυναίκα αρχιεπίσκοπος του Καντέρμπερι. Στον ίδιο αυτόν χώρο όπου στέφθηκαν βασιλείς, ψηφίστηκαν νόμοι και γονάτισαν γενιές, η Μαλάλι – πρώην νοσηλεύτρια, ιεράρχης, επίσκοπος και πάντα φωνή ήρεμη αλλά ακλόνητη – γράφει την πιο τολμηρή σελίδα των σχεδόν πεντακοσίων ετών της Αγγλικανικής Εκκλησίας επαναπροσδιορίζοντας το νόημα της ηγεσίας της. Ο μεγαλοπρεπής καθεδρικός ναός μετατράπηκε σε δικαστήριο για την αρχαία «Επικύρωση της Εκλογής», μια νομική τελετή ενσωματωμένη στο πλαίσιο εκκλησιαστικής λειτουργίας, η οποία σηματοδοτεί τη στιγμή που ο εκλεγμένος αρχιεπίσκοπος αναλαμβάνει επισήμως το αξίωμά του. Ηταν όμως και η στιγμή που η παράδοση συνάντησε την καινοτομία. Εκεί, ενώπιον επισκόπων που λειτουργούν ως βασιλικοί επίτροποι και υπό το βλέμμα του βασιλιά Καρόλου, η Μαλάλι έδωσε όρκο πίστης ως η 106η αρχιεπίσκοπος του Καντέρμπερι με ποίμνιο 85 εκατομμύρια Αγγλικανούς σε 165 χώρες. Η τελετή περιελάμβανε ύμνους και αναγνώσματα που αντανακλούν την ποικιλομορφία της παγκόσμιας αγγλικανικής κοινωνίας: από έναν ύμνο του άγγλου συνθέτη Εντουαρντ Ελγκαρ έως έναν νοτιοαφρικανικό ψαλμό στη γλώσσα Χόσα, καθώς και δίγλωσσο ανάγνωσμα στα αγγλικά και τα πορτογαλικά.

Η αρχιεπίσκοπος του Καντέρμπερι είναι η πνευματική ηγέτης της Εκκλησίας και της παγκόσμιας αγγλικανικής κοινωνίας, ενώ ο βρετανός μονάρχης υπηρετεί ως ύπατος κυβερνήτης της Εκκλησίας της Αγγλίας από τότε που ο Ερρίκος Η’ αποσχίστηκε από τη Ρωμαιοκαθολική, τον 16ο αιώνα. Το λεκτικό της επιβεβαίωσης έχει αλλάξει μέσα στους αιώνες, έχοντας περάσει από τα λατινικά στα αγγλικά τον 18ο αιώνα, ενώ διατηρεί τις ρίζες του στο μεσαιωνικό Κανονικό Δίκαιο.

Οπως υπογραμμίζουν ειδικοί σχολιαστές, η ανάδειξη της 63χρονης Μαλάλι δεν είναι απλώς ένα σύμβολο προόδου, είναι η επιβεβαίωση ότι η Εκκλησία αλλάζει, συχνά μέσα από δύσκολες διαδικασίες, αντιστάσεις και βαθιές πληγές. Από τις επικρίσεις συντηρητικών ομάδων και τα σκάνδαλα έως τις εσωτερικές διαιρέσεις σχετικά με το φύλο και την ταυτότητα, η νέα αρχιεπίσκοπος αναλαμβάνει έναν ρόλο σύνθετο δίνοντας την υπόσχεση να ηγηθεί με ηρεμία, συνέπεια και συμπόνια. Η Μαλάλι αντικατέστησε τον περασμένο Οκτώβριο τον Τζάστιν Γουέλμπι, που είχε υποχρεωθεί σε παραίτηση τον Νοέμβριο του 2024, για τον τρόπο που διαχειρίστηκε σκάνδαλο σεξουαλικών επιθέσεων στους κόλπους της Αγγλικανικής Εκκλησίας. Ο διορισμός της πυροδότησε έντονη κριτική από ορισμένους συντηρητικούς στο παγκόσμιο δίκτυο των Αγγλικανών που αντιτίθενται στη χειροτονία των γυναικών και παραμένουν διχασμένοι ειδικά όσον αφορά τη ΛΟΑΤΚΙ+ κοινότητα.

Η ενθρόνισή της θα γίνει τον Μάρτιο στον καθεδρικό ναό του Καντέρμπερι, το ιστορικό κέντρο της αγγλικανικής παράδοσης, και θα κάνει το πρώτο της κήρυγμα ως αρχιεπίσκοπος. Αλλά ήδη πριν ανέβει στον θρόνο της έχει χαράξει τον δικό της δρόμο. Εναν δρόμο που ξεκινά από τις αίθουσες νοσοκομείων του NHS, περνά από τους διαδρόμους της εκκλησιαστικής ιεραρχίας και καταλήγει στην κορυφή μιας Εκκλησίας που παλεύει να συμφιλιώσει το παρελθόν με το μέλλον της.

Ποια είναι

• Η Σάρα Μαλάλι, γεννημένη στο Γουόκινγκ το 1962, είναι η 106η Αρχιεπίσκοπος του Καντέρμπερι και η πρώτη γυναίκα που αναλαμβάνει τον ανώτατο αυτόν ρόλο στην Εκκλησία της Αγγλίας. Μεγαλωμένη σε οικογένεια τεσσάρων παιδιών, σπούδασε Νοσηλευτική και ειδικεύτηκε στη φροντίδα καρκινοπαθών.
• Το 1999 διορίστηκε ανώτατη σύμβουλος Νοσηλευτικής του βρετανικού ΕΣΥ, η νεότερη στην ιστορία του θεσμού, ενώ το 2005 παρασημοφορήθηκε για την προσφορά της. Χειροτονήθηκε το 2001 και υπηρέτησε τον πρώτο χρόνο της διακονίας της ως άμισθη κληρικός. Εγινε επίσκοπος το 2015 και το 2018 ανέλαβε 133η επίσκοπος του Λονδίνου, η πρώτη γυναίκα στη θέση αυτή.
• Ως επίσκοπος συμμετείχε στη Βουλή των Λόρδων και είχε καθοριστικό ρόλο στην πρωτοβουλία «Living in Love and Faith» της Εκκλησίας της Αγγλίας για την προώθηση της συζήτησης και του στοχασμού σχετικά με την ανθρώπινη ταυτότητα, τη σεξουαλικότητα, τις σχέσεις και τον γάμο υπό το πρίσμα της χριστιανικής διδασκαλίας με ειδική μέριμνα και ενασχόληση για ζευγάρια του ίδιου φύλου.
• Είναι παντρεμένη και μητέρα δύο ενήλικων παιδιών. Εχει μιλήσει ανοιχτά για τη δυσλεξία της, ενώ στον ελεύθερο χρόνο της ασχολείται με τη μαγειρική, το περπάτημα και την αγγειοπλαστική.

Με δικά της λόγια

«Είναι ένα εξαιρετικό και ταυτόχρονα “ταπεινό” προνόμιο να έχω κληθεί να γίνω η 106η αρχιεπίσκοπος του Καντέρμπερι. Σε αυτή τη χώρα και σε όλον τον κόσμο οι αγγλικανικές εκκλησίες θεραπεύουν και δίνουν ελπίδα στις κοινότητές τους. Με τη βοήθεια του Θεού, θα επιδιώξω να καθοδηγώ το ποίμνιο του Χριστού με ηρεμία, συνέπεια και συμπόνια» είπε η νέα αρχιεπίσκοπος του Καντέρμπερι. Επίσης τόνισε ότι «αυτές είναι εποχές διχασμού και αβεβαιότητας για τον κατακερματισμένο κόσμο μας. Προσεύχομαι να βρούμε το πλαίσιο για να συναντηθούμε με πνεύμα ενότητας και να ανακαλύψουμε τι έχουμε κοινό, και δεσμεύομαι σε αυτή τη διακονία φιλοξενίας. Θέλω να είμαστε μια Εκκλησία που πάντοτε ακούει τις φωνές όσων έχουν αγνοηθεί ή τους έχουμε παραβλέψει, μεταξύ αυτών και θυμάτων κρουσμάτων κακοποίησης από την Εκκλησία, που μπορεί να έχουν απογοητευθεί».

Δεσμεύτηκε να συμβάλει στο να γίνει η Εκκλησία ένας ασφαλής χώρος που θα φροντίζει για όλους, ειδικά τους πιο ευάλωτους.