Εμμηνόπαυση και στεφανιαία νόσος
Οι γυναίκες που βιώνουν πρόωρη εμμηνόπαυση αντιμετωπίζουν σημαντικά αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης στεφανιαίας καρδιοπάθειας, σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό «JAMA Cardiology». Συγκεκριμένα, ο κίνδυνος είναι αυξημένος κατά 40% σε σύγκριση με γυναίκες που εισέρχονται στην εμμηνόπαυση σε φυσιολογική ηλικία, ενώ το εύρημα αυτό φαίνεται να ισχύει εξίσου τόσο για τις μαύρες όσο και για τις λευκές γυναίκες.
Η πρόωρη εμμηνόπαυση, η οποία ορίζεται ως η διακοπή της εμμήνου ρύσεως πριν από την ηλικία των 40 ετών, θεωρείται εδώ και καιρό παράγοντας κινδύνου για καρδιαγγειακές παθήσεις. Ωστόσο, οι περισσότερες προηγούμενες έρευνες είχαν εστιάσει κυρίως σε βραχυπρόθεσμες και μεσοπρόθεσμες επιπτώσεις. Η νέα αυτή μελέτη επιδιώκει να φωτίσει τον διά βίου αντίκτυπο της κατάστασης στην υγεία της καρδιάς.
Οι ερευνητές ανέλυσαν δεδομένα από περισσότερες από 10.000 γυναίκες, με μέσο όρο ηλικίας περίπου τα 60 έτη κατά την έναρξη της μελέτης. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι, αν και η πρόωρη εμμηνόπαυση είναι πιο συχνή στις μαύρες γυναίκες (15,5%) σε σύγκριση με τις λευκές (4,8%), ο σχετικός κίνδυνος αύξησης της στεφανιαίας νόσου κατά 40% παραμένει σταθερός και για τις δύο ομάδες. Ωστόσο, οι μαύρες γυναίκες εμφανίζουν ήδη υψηλότερα βασικά ποσοστά τόσο πρόωρης εμμηνόπαυσης όσο και καρδιαγγειακών παθήσεων, γεγονός που εντείνει συνολικά τον κίνδυνο.
Οι ειδικοί τονίζουν τη σημασία της λήψης πλήρους αναπαραγωγικού ιστορικού κατά την αξιολόγηση του καρδιαγγειακού κινδύνου. Παρ’ όλα αυτά, πολλοί καρδιολόγοι δεν ρωτούν συστηματικά τις ασθενείς για την ηλικία έναρξης της εμμηνόπαυσης, με αποτέλεσμα να ενδέχεται να παραβλέπονται γυναίκες που ανήκουν σε ομάδα υψηλού κινδύνου.
Για γυναίκες με πρόωρη εμμηνόπαυση, συνιστάται η εντατική διαχείριση τροποποιήσιμων παραγόντων κινδύνου, όπως η υπέρταση, η υπερχοληστερολαιμία και ο σακχαρώδης διαβήτης. Η θεραπευτική προσέγγιση μπορεί να περιλαμβάνει φαρμακευτική αγωγή, όπως στατίνες και αντιδιαβητικά φάρμακα, καθώς και νεότερες θεραπείες που συμβάλλουν στη ρύθμιση του σωματικού βάρους και του μεταβολισμού.
Παράλληλα, η υγιεινή διατροφή, η τακτική αερόβια άσκηση, η διατήρηση φυσιολογικού βάρους και η διακοπή του καπνίσματος αποτελούν βασικούς πυλώνες πρόληψης. Επιπλέον, η ενδυνάμωση των μυών τουλάχιστον δύο φορές την εβδομάδα θεωρείται σημαντική, καθώς η μείωση των επιπέδων οιστρογόνων σχετίζεται με απώλεια μυϊκής μάζας και αύξηση του σπλαχνικού λίπους.
Ο Κώστας Τσιούφης είναι καθηγητής Καρδιολογίας ΕΚΠΑ – Α’ Πανεπιστημιακή Καρδιολογική Κλινική στο Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Αθηνών