Η παραγραφή του Σρέντινγκερ
Η νέα δικογραφία της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας για το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ, η οποία φέρνει στο κάδρο των ευθυνών πρώην ηγεσίες του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης, αναδεικνύει ξανά ένα από τα πιο καλοπαιγμένα νομικά και πολιτικά μονόπρακτα των τελευταίων ετών: την περιβόητη «κατάργηση της παραγραφής» για τα αδικήματα των υπουργών.
Ας θυμηθούμε το κυβερνητικό αφήγημα. Τον Μάρτιο του 2024, ο Κυριάκος Μητσοτάκης δήλωνε με στόμφο από το βήμα της Βουλής: «Εμείς δεν μπορούμε να κρυφτούμε πίσω από καμία παραγραφή». Στο ίδιο μήκος κύματος, ο Παύλος Μαρινάκης υπερηφανευόταν διαρκώς πως η αποσβεστική προθεσμία ανήκει οριστικά στο παρελθόν χάρη στη συνταγματική αναθεώρηση του 2019 και έτσι η εποχή της προνομιακής μεταχείρισης των πολιτικών προσώπων τελείωσε.
Η νομική πραγματικότητα, ωστόσο, αποδείχθηκε εξαιρετικά βολική. Οπως εγκαίρως επεσήμαναν έγκριτοι νομικοί, η κυβέρνηση το 2019 έκανε κυριολεκτικά μια «τρύπα στο νερό». Ναι μεν αφαίρεσε τη βραχύβια αποσβεστική προθεσμία από το Σύνταγμα (Αρθρο 86), αλλά όλως τυχαίως «ξέχασε» να καταργήσει την αντίστοιχη διάταξη από τον εφαρμοστικό νόμο περί ευθύνης υπουργών. Το αποτέλεσμα ήταν η ασπίδα προστασίας να παραμείνει νομικά άθικτη.
Η ομολογία του εμπαιγμού ήρθε το 2025, όταν ψηφίστηκε ο «φλωρίδειας έμπνευσης» εφαρμοστικός. Επρόκειτο για έναν…ερμηνευτικό νόμο που προσπαθούσε να πείσει εκ των υστέρων ότι η αναθεώρηση του 2019 καταργούσε ερμηνευτικά και τον κοινό νόμο. Αλλά γιατί να ψηφίσεις μια διάταξη για να ερμηνεύσεις κάτι που υποτίθεται πως είχε ήδη καταργηθεί; Και αφού υποτίθεται πως έχει καταργηθεί… πνευματικά, γιατί δεν καταργήθηκε και τυπικά;
Σήμερα, με τα διερευνώμενα αδικήματα για τον ΟΠΕΚΕΠΕ να τοποθετούνται στο 2021 και τις διπλές εκλογές του 2023 να έχουν μεσολαβήσει και δεδομένου ότι τα δικαστήρια δεν εφαρμόζουν κυβερνητικά δελτία Τύπου, τα υπουργικά αδικήματα θα θεωρηθούν παραγεγραμμένα. Και η ίδια κυβέρνηση που καυχιόταν ότι δήθεν εξίσωσε τους υπουργούς με τους πολίτες τώρα αναμένεται να κρυφτεί πίσω από τις λέξεις και τις διατυπώσεις της. Και θα αφήσει τη δήθεν «καταργημένη» παραγραφή να λειτουργήσει ως γραμμή άμυνας απέναντι στην Ευρωπαϊκή Εισαγγελία, αποδεικνύοντας ότι τα μεγάλα λόγια σταματούν εκεί που ξεκινούν οι ευθύνες των δικών της στελεχών και του υπέροχου επιτελικού κράτους. Το οποίο, με τόσα σκάνδαλα που έχουν μαζευτεί, όλο και περισσότερο θυμίζει πτέρυγα ποινικών παραβατών.