Ўзбекистонда автомобиллар учун экостикерлар тартиби белгиланди
Ўзбекистонда автотранспорт воситаларининг экологик тоифаларини аниқлаш ва уларга махсус эко-стикерлар бериш тартиби расман белгиланди. Ҳукумат қарорига мувофиқ, эндиликда машиналардан чиқадиган ифлослантирувчи моддалар меъёрга мослиги текширилиб, уларнинг экологик синфига қараб тоифа берилади.
Низомга кўра, ҳар бир транспорт воситасининг эко-туфи уни ишлаб чиқарувчи томонидан тасдиқланган экологик синфига асосан белгиланади. Категориялар бензин, газ ва дизельда ҳаракатланувчи машиналар учун алоҳида тарзда ажратилган:
Бензин ва газда юрадиган автомашиналар:
— “Евро-2” ва ундан юқори — “тоза” тоифа;
— “Евро-0” ва “Евро-1” — “ўрта” тоифа.
Дизель ёқилғисида ҳаракатланувчилар:
— “Евро-4” ва ундан юқори — “тоза” тоифа;
— “Евро-3” — “ўрта” тоифа;
— “Евро-0”, “Евро-1”, “Евро-2” — “зарарли” тоифа.
Гибрид автомобильлар, муқобил ёқилғи қўлловчи транспорт воситалари ва ишлаб чиқарилганига 3 йил тўлмаган машиналар автоматик равишда “тоза” тоифага киритилади.
Экологик стикерлар — яшил, сариқ ёки қизил рангларда бўлиб, транспортни рўйхатга олиш ёки қайта рўйхатдан ўтказиш вақтида Давлат йўл ҳаракати хавфсизлиги бўлинмаларида экология операторлари томонидан берилади. Уларни ихтиёрий тарзда олишни истаганлар ИИВ Жамоат хавфсизлиги департаментининг расмий сайти ёки my.gov.uz орқали мурожаат қилиши мумкин. Ариза талабларга мос келса, стикер муддатсиз берилади.
Янги графикга кўра, Тошкент шаҳрида экостикерлар 2026 йил январидан тарқатилиб бошланади. Пойтахтдаги барча транспорт воситаларини экологик баҳолаш муддати 2027 йилдан 2028 йил бошигача узайтирилди. Нукус ва вилоят марказларида эса баҳолаш жараёни 2031 йил январь ойигача амал қилади. Қолган ҳудудларда автомашиналарни атроф-муҳит тоифаларига ажратишнинг охирги муддати 2035 йил бошигача белгиланди.
Эслатиб ўтамиз, 2024 йил март ойида қабул қилинган қарорга кўра, экостикерлар тизими июндан амалга тушиши керак эди. Бироқ кейинроқ бу муддат 2025 йил 1 мартига кўчирилган, энди эса яна янгиланган тартиб бўйича амал қилади.