Avrupa’da 'yardımlı ölüm' düzenlemeleri: Hangi ülkede ne uygulanıyor?

Slovenya, pazar günü yapılacak referandumla “yardımlı ölümü” kabul edip etmeyeceğine karar veren son Avrupa ülkelerinden biri olacak. Temmuz ayında parlamentoda kabul edilen yasa, bir kez daha halkoyuna sunuluyor.

ÖNCÜLER: HOLLANDA VE BELÇİKA

Hollanda, Nisan 2002’den bu yana sıkı koşullar altında ötanaziye izin veriyor. Bir doktor ve bağımsız bir uzman, hastanın dayanılmaz ve iyileşemez bir acı çektiğini doğrulamak zorunda.

Lüksemburg, 2009’da hem ötanaziyi hem de yardımlı ölümü suç olmaktan çıkardı.

İSVİÇRE: DÜNYANIN “SON DURAK” ÜLKESİ

İsviçre, ötanaziyi yasaklıyor ancak İkinci Dünya Savaşı’ndan bu yana yardımlı ölüme izin veriyor. Ceza yasası, yalnızca “bencil bir motivasyonla” yardım edilmesini suç sayıyor.

Avusturya da Aralık 2021’de ciddi hastalar için yardımlı ölümü yasallaştırdı.

İSPANYA: SIKI ŞARTLARDA ERİŞİM

İspanya, Mart 2021’de ötanazi ve tıbbi yardımlı ölümü yasalaştırdı. Başvuru sahibinin bilinçli ve karar verebilir olması, talebini yazılı yapması ve daha sonra tekrar onaylaması gerekiyor. Dosya, bir değerlendirme komitesi tarafından incelenip onaylanıyor.

PORTEKİZ: YASA VAR AMA YÜRÜRLÜK YOK

Mayıs 2023’te ötanazi suç olmaktan çıkarıldı ancak Anayasa Mahkemesi’nin kararı nedeniyle düzenleme halen yürürlüğe giremedi.

SLOVENYA: BİR KEZ DAHA SANDIKTA

Temmuz 2025’te parlamentonun kabul ettiği yardımlı ölüm yasası, 2024 referandumundan çıkan desteğin ardından hazırlanmıştı.

Ancak muhalefet destekli bir sivil girişim, uygulamayı durdurmak için 40 bin imza toplayarak yeni bir referandum sürecini başlattı.

İTALYA: HUKUKİ ÇERÇEVE ARAYIŞI

Anayasa Mahkemesi, 2019’da yardımlı ölümü belirli koşullarda cezasız kılan bir çerçeve çizdi. Fakat parlamentonun gerekli yasayı hala çıkarmamış olması uygulamayı zorlaştırıyor.

İNGİLTERE: YAVAŞ AMA İLERLEYEN SÜREÇ

İngiltere ve Galler’de, milletvekilleri Haziran 2025’te yapılan ikinci oylamada, tedavisi olmayan hastaların ölümcül ilaçlar almasına izin veren yasa tasarısını kabul etti.

İskoçya Parlamentosu, Mayıs ayında yardımlı ölümü yasallaştıracak tasarının ilk oylamasını geçti. Ancak yürürlüğe girmesi için daha çok aşama var.

FRANSA: REFERANDUM İHTİMALİ

Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’un desteklediği tasarı, Haziran 2024’te parlamentonun feshedilmesiyle askıya alınmıştı. Daha sonra bir milletvekili tarafından yeniden düzenlenerek palyatif bakım ile birlikte iki metin haline getirildi.

Macron, parlamentoda tıkanma olması halinde referandum ihtimalini gündeme getirdi.