Ο φόβος του Πολυτεχνείου
Χθες πρωί, φοβούμενος αναστατώσεις, πήρα ταξί για διαδρομή Κυψέλη – Ιλίσια. Είπα στον οδηγό να πάμε από Λυκαβηττό, μην μπλέξουμε στο κέντρο· «δεν υπάρχει λόγος, άδεια είναι η Αθήνα, δεν κυκλοφορεί κανείς· φοβούνται για επεισόδια». Στο γυρισμό, πήρα το 608 που περνά από Πανεπιστημίου. Βασιλίσσης Σοφίας, έστριψε ανάποδα: Αμπελοκήπους, μετά μέσω Αλεξάνδρας έπιασε την Πατησίων. Προγραμματισμός φόβου για συγκεντρώσεις, διαδηλώσεις, επεισόδια που δεν υπήρχαν.
Το 622, Γουδή-Γαλάτσι, εδώ και χρόνια πολλά, τα σαββατοκύριακα δεν περνά από Μπουμπουλίνας, πίσω από το Πολυτεχνείο, αλλά κατεβαίνει στην οδό Μάρνη. Την αλλαγή επέβαλε ο φόβος: πολλά σαββατοκύριακα Εξάρχεια-Πολυτεχνείο γίνονταν πεδίο μάχης. Το έθιμο καταργήθηκε, ο φόβος παραμένει ενσωματωμένος στα δρομολόγια. Οι σιδηρόφρακτες σκοτεινές είσοδοι και βιτρίνες του κέντρου της Αθήνας, του σκοτεινότερου κέντρου πόλης στον κόσμο, κατάλοιπα των μιμήσεων της εξέγερσης είναι.
Πέρα από τα τυπικά και κερδοφόρα ή εκ καθήκοντος ηρωικά και πένθιμα που εκφωνούν μέσα και πολιτικοί, ίσως αυτό που έχει απομείνει από την εξέγερση του Πολυτεχνείου –στην Αθήνα τουλάχιστον– είναι ο φόβος των επετείων της. Αυτό αφήνουν κληρονομιά οι της «Γενιάς του Πολυτεχνείου» που αφέθηκαν στον μύθο του ηρωισμού τους και δεν αποστασιοποιήθηκαν ποτέ από τους βανδαλισμούς που συνόδευαν την επέτειό «τους».
Αλλά μάλλον ήσαν υπέρ των αγριοτήτων – ίσως για τούτο και τελικά δεν πρωταγωνίστησαν τα στελέχη της ευρύτερης Αριστεράς που ήσαν οι πολιτικοί εκπρόσωποι τους. Γιατί στους πολίτες, οι αγριότητες δεν αρέσουν. Ο μόνος που έγινε αρχηγός κόμματος από τη γενιά αυτή και μακροημέρευσε ήταν ο Γεώργιος Παπανδρέου· είχε και άλλα προσόντα όμως. Μαρία Δαμανάκη, Αλέκος Αλαβάνος, Ευάγγελος Βενιζέλος ταχύτατα εκτοπίστηκαν. Ο Δημήτρης Κουτσούμπας έπρεπε να περιμένει τη σειρά του στην επετηρίδα του ΚΚΕ και έγινε 60 χρονών γραμματέας.
Αντιθέτως, στη Δεξιά ο Κώστας Καραμανλής και ο Αντώνης Σαμαρά που ηλικιακά ήσαν στην δημογραφική κοόρτη της Γενιάς του Πολυτεχνείου αλλά ποτέ δεν δήλωσαν –ούτε και ήσαν– μέλη της, ηγεμόνευσαν για 20 ακριβώς χρόνια (1997-2016). Η αντιστασιακή ανάταση και οι επιτυχίες στα αμφιθέατρα δεν εγγυώνται επιτυχίες στον μετέπειτα δημόσιο βίο.
Ίσως αυτό εξηγεί την κατάσταση του ΠαΣοΚ και των ρακών του ΣΥΡΙΖΑ: οι επίγονοι, δεν είχαν πολλά περισσότερα ούτε πολύ διαφορετικά να πουν από τα ηρωικά που έλεγαν οι μεγαλύτεροι τους στα κόμματα. Πάντως η Γενιά του Πολυτεχνείου μπορεί να μην πρωταγωνίστησε αλλά τουλάχιστον δεν καταστράφηκε, σαν την Γενιά της Αντίστασης 1940-44.
Όσοι λοιπόν νομίζουν ότι η «μη κανονικότητα» ευνοεί την Αριστερά, είναι μάλλον κοντόθωροι. Γιατί η μη κανονικότητα δεν ευνοεί τις κοινωνίες.