Ўзбекистонда наркожиноятларга қарши кураш янги босқичга чиқади
Ўзбекистонда гиёҳвандлик ва наркожиноятларга қарши курашиш тизимида жиддий ислоҳотлар бошланди. Янги қабул қилинган 2024–2028 йилларга мўлжалланган миллий стратегия орқали давлат бу хавфли иллатга қарши фаолиятни янги босқичга олиб чиқишни режалаштирмоқда. Асосий мақсад — аҳолининг, айниқса ёшлар саломатлигини муҳофаза қилиш, миллат генофондини асраш ва жамиятда соғлом турмуш тарзини мустаҳкамлаш.
Ҳужжатда белгиланган чоралар наркожиноятчиликка қарши жазо ва назорат тизимини сезиларли даражада кучайтиришни кўзда тутади. Энг муҳим ўзгаришлардан бири — наркобизнесни ташкил этиш, уни интернет орқали тарғиб қилиш ёки нарколабораториялар тузиш каби ҳолатлар учун йигирма йилгача озодликдан маҳрум этиш жазосини жорий қилишдир. Бу чора жиноятни фақат жазолаш эмас, балки унинг илдизига зарба беришни мақсад қилади.
Шунингдек, вояга етмаганларга нисбатан содир этилган ҳар қандай наркожиноят энди оғирлаштирувчи ҳолат сифатида баҳоланади. Бу дегани — бундай ҳолатда жазо янада қаттиқроқ бўлади. Таълим муассасаларида гиёҳванд моддаларни тарқатиш ёки уларни ўқувчилар орасида айлантириш ҳолатлари учун жавобгарлик икки баравар оғирлаштирилади.
Миллий стратегия доирасида айрим турдаги наркожиноят содир этган шахсларни муддатидан илгари шартли равишда озод қилиш амалиёти чекланади. Бу ҳам ўз навбатида қонун бузган шахсларнинг жавобгарлик ҳиссини кучайтиради. Шу билан бирга, гиёҳвандлик воситалари тайёрланишида қўлланадиган кимёвий моддалар — прекурсорлар айланмаси устидан қатъий давлат назорати ўрнатилади. Уларнинг рўйхати кенгайтирилиб, ҳар бир модда учун аниқ ҳисобот тизими жорий этилади.
Мутасаддиларнинг таъкидлашича, бу чора-тадбирлар нафақат жиноятчиликни чеклаш, балки аҳолининг соғлом келажагини таъминлашга қаратилган. Йиллар давомида мамлакатда наркожиноятчиликнинг янги шакллари, айниқса интернет орқали тарқалиш ҳолатлари кузатилмоқда. Шу сабабли, давлат бу соҳада тизимли ва замонавий ёндашувларни қўллашни мақсад қилган.
Янги стратегия орқали Ўзбекистон гиёҳвандликка қарши курашда халқаро тажрибадан фойдаланган ҳолда, жиноятчиликка қарши мустаҳкам ҳуқуқий асос яратади. Бу нафақат жазо қатъийлиги, балки профилактика, таълим ва соғлом ҳаёт тарғиботини кучайтиришни ҳам ўз ичига олади.
Якунда айтиш мумкинки, янги чора-тадбирлар мамлакатда соғлом авлодни тарбиялаш ва жамиятни иллатлардан асраш борасида муҳим қадам бўлади.