Συνάντηση Μερτς – Ερντογάν στην Άγκυρα: Αμυντική συνεργασία και διαφωνία για την Γάζα
Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν και Φρίντριχ Μερτς συναντήθηκαν στην Άγκυρα, όπου ο Τούρκος πρόεδρος υποδέχθηκε τον Γερμανό καγκελάριο με κανονιοβολισμούς και έφιππο άγημα στο προεδρικό μέγαρο. Οι δύο ηγέτες συμφώνησαν στη στενότερη αμυντική συνεργασία, ωστόσο διαφώνησαν δημόσια σχετικά με τον πόλεμο στη Γάζα. Στο ζήτημα των ευρωτουρκικών σχέσεων, το Βερολίνο επανέλαβε τη στήριξή του στην ενταξιακή προοπτική της Τουρκίας, επισημαίνοντας ότι «ο δρόμος για την ΕΕ περνάει από τα κριτήρια της Κοπεγχάγης».
Η επίσκεψη του Γερμανού καγκελαρίου ήταν η πρώτη από την ανάληψη των καθηκόντων του και πραγματοποιήθηκε μόλις τρεις ημέρες μετά την παρουσία του Βρετανού πρωθυπουργού Κιρ Στάρμερ στην τουρκική πρωτεύουσα. Πολλά από τα ζητήματα της ατζέντας είχαν ήδη προετοιμαστεί με την πρόσφατη επίσκεψη του Γερμανού υπουργού Εξωτερικών Γιόχαν Βάντεφουλ.
Κεντρικό θέμα των συνομιλιών αποτέλεσε η αμυντική συνεργασία, με αιχμή την προμήθεια των μαχητικών Eurofighter από την Τουρκία. Οι γερμανικές αντιρρήσεις είχαν αρθεί, γεγονός που άνοιξε τον δρόμο για τη συμφωνία με το Λονδίνο λίγες ημέρες νωρίτερα.
Αναφερόμενος στη συνεργασία Ευρώπης – Τουρκίας στον τομέα της άμυνας, ο Φρίντριχ Μερτς τόνισε ότι διανύουμε «μια νέα γεωπολιτική περίοδο» και υπογράμμισε πως η Τουρκία «δεν μπορεί να μείνει εκτός» της ευρωπαϊκής στρατηγικής, καθώς αποτελεί σημαντικό εταίρο.
Οι δηλώσεις για τις ευρωτουρκικές σχέσεις
Ο Γερμανός καγκελάριος επανέλαβε ότι «θέλουμε να δούμε την Τουρκία στην ΕΕ», υπογραμμίζοντας την ανάγκη για έναν στρατηγικό διάλογο με την Άγκυρα. Πρόσθεσε όμως πως «ο δρόμος για την ΕΕ περνάει από τα κριτήρια της Κοπεγχάγης».
Απαντώντας σε ερώτηση Γερμανού δημοσιογράφου, ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν ανέφερε ότι η Τουρκία είναι «άνετη» απέναντι στα ευρωπαϊκά κριτήρια, σημειώνοντας πως «τα κριτήρια της Κοπεγχάγης δεν είναι για εμάς μια αρνητική διαδικασία προσέγγισης». Συμπλήρωσε: «Αν η Τουρκία προσεγγίζεται με βάση αυτά τα κριτήρια, τότε έχουμε και εμείς τα κριτήρια της Άγκυρας».
Ο Τούρκος πρόεδρος υποστήριξε ότι «με τα κριτήρια της Άγκυρας ανοιγόμαστε και στην Ευρώπη και στον κόσμο», προσθέτοντας πως η χώρα του είναι «μια δημοκρατική χώρα που λειτουργεί καλύτερα από οποιαδήποτε άλλη στην Ευρώπη και την Ασία».
Ερωτηθείς για τη σύλληψη του δημάρχου Κωνσταντινούπολης, Εκρέμ Ιμάμογλου ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν παρέπεμψε στις αποφάσεις της Δικαιοσύνης λέγοντας: «Ανεξάρτητα από τη θέση που κατέχει κανείς, σε ένα κράτος δικαίου κανείς δεν μπορεί να καταπατά το νόμο. Όποια θέση και αν κατέχει κανείς, αν καταπατήσει το νόμο, οι δικαστικές αρχές σε ένα κράτος δικαίου είναι υποχρεωμένες να κάνουν ό,τι είναι απαραίτητο. Έτσι εξελίχθηκε η διαδικασία στην Κωνσταντινούπολη. Αυτή τη στιγμή, η Δικαιοσύνη ακολουθεί τη διαδικασία σύμφωνα με δεδομένα που έχει και κάνει ό,τι είναι απαραίτητο».
Διαφωνία για τη Γάζα
Οι δύο ηγέτες διαφώνησαν ανοικτά όταν ρωτήθηκαν για τις εξελίξεις στη Γάζα. Σε ερώτηση Τούρκου δημοσιογράφου για τη στάση της Γερμανίας απέναντι στο Ισραήλ, ο Φρίντριχ Μερτς απάντησε: «Η Γερμανία στέκεται στο πλευρό του Ισραήλ από την ημέρα της ίδρυσής του… Η κυβέρνησή μου από τις 7 Οκτωβρίου στέκεται στο πλευρό του κράτους του Ισραήλ, στο πλευρό του εβραϊκού λαού».
Ο Γερμανός καγκελάριος επανέλαβε ότι το Ισραήλ άσκησε το δικαίωμα της αυτοάμυνας, επισημαίνοντας πως «η Χαμάς θα μπορούσε να απελευθερώσει νωρίτερα τους ομήρους και να παραδώσει τα όπλα της», ώστε να αποφευχθεί η απώλεια αμάχων.
Ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν αντέδρασε έντονα, δηλώνοντας ότι δεν μπορεί να συμφωνήσει με τις θέσεις του καγκελαρίου. «Δυστυχώς, κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, περισσότεροι από 60.000 παιδιά, γυναίκες και ηλικιωμένοι σκοτώθηκαν. Η Χαμάς δεν διαθέτει βόμβες ούτε πυρηνικά όπλα, ενώ το Ισραήλ τα χρησιμοποιεί καθημερινά στη Γάζα», είπε, κατηγορώντας τη Γερμανία ότι «δεν βλέπει» τα εγκλήματα που διαπράττονται.
Συρία και Ουκρανία
Αναφερόμενος στις εξελίξεις στη Συρία, ένα θέμα που το Βερολίνο προσεγγίζει κυρίως με κριτήριο το μεταναστευτικό και η ‘Αγκυρα με κριτήριο την ασφάλειά της, καθώς άπτεται των εξελίξεων στο Κουρδικό, ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν τόνισε: «Γνωρίζουμε τη σημασία που αποδίδει η Γερμανία στη συνεργασία μαζί μας σε θέματα που αφορούν τη Συρία».
«Η διατήρηση της εδαφικής ακεραιότητας και της ενότητας της χώρας, καθώς και η ευημερία όλων των μελών του συριακού λαού, αποτελούν για εμάς πρωταρχικό στόχο» είπε ο Τούρκος πρόεδρος, αναφερόμενος στη διαδικασία ενσωμάτωσης των κουρδικών δυνάμεων στον συριακό στρατό και στην κεντρική εξουσία της κυβέρνησης της Δαμασκού.
Τέλος, μεταξύ Μερτς και Ερντογάν έγινε ανταλλαγή απόψεων και για τον πόλεμο της Ουκρανίας, με έμφαση από την τουρκική πλευρά στη συνέχιση των διπλωματικών προσπαθειών για μια δίκαιη και μόνιμη λήξη του πολέμου.