Σερβία: Φοιτητικές διαδηλώσεις για τη συμπλήρωση ενός έτους από την τραγωδία στο Νόβι Σαντ
Χιλιάδες φοιτητές ξεκίνησαν πεζοπορία από το Βελιγράδι και άλλες πόλεις της Σερβίας με προορισμό το Νόβι Σαντ όπου την 1η Νοεμβρίου θα παραστούν σε συγκέντρωση μνήμης για τα θύματα της τραγωδίας στον σιδηροδρομικό σταθμό. Το ερχόμενο Σάββατο συμπληρώνεται ένα έτος από την κατάρρευση του γείσου στο σιδηροδρομικό σταθμό που στοίχισε τη ζωή σε 16 ανθρώπους.
Τη μεγαλύτερη διαδρομή (420 χιλιόμετρα) θα διανύσουν οι φοιτητές από την πόλη Νόβι Πάζαρ, στη νοτιοδυτική Σερβία, οι οποίοι άρχισαν πεζοπορία πριν από δύο εβδομάδες. Σύμφωνα με εκτιμήσεις των φοιτητικών συλλόγων περισσότεροι από δέκα χιλιάδες φοιτητές απ όλα τα μήκη και πλάτη της χώρας βρίσκονται απόψε στους δρόμους με κατεύθυνση το Νόβι Σαντ.
Οι φοιτητές διαδηλώνουν εδώ και ένα χρόνο περίπου ζητώντας να αποδοθούν ευθύνες για την τραγωδία. Υποστηρίζουν ότι η διαφθορά και η αδιαφάνεια ευθύνονται για την κατάρρευση τμήματος του σταθμού, τρεις μήνες μετά την ολοκλήρωση της ανακαίνισης του. Οι φοιτητές καταγγέλλουν την πολιτική ηγεσία της Σερβίας ότι συντηρεί «ένα διεφθαρμένο και σάπιο σύστημα» και ζητούν την διεξαγωγή προώρων βουλευτικών εκλογών. Ανήγγειλαν δε την κάθοδο τους στις εκλογές με ψηφοδέλτιο που θα αποκαλείται «Φοιτητική Λίστα» και θα συμπεριλαμβάνει εμπειρογνώμονες και προσωπικότητες χωρίς πολιτικό παρελθόν.
Οι φοιτητικές κινητοποιήσεις φαίνεται να έχουν απήχηση στην κοινωνία και μία μεγάλη μερίδα του πληθυσμού ταυτίζεται με τον αγώνα και τα αιτήματα τους. Πρόσφατη δημοσκόπηση του CRTA (Center for Research, Transparency and Accountability) έδειξε ότι εάν διεξάγονταν εκλογές τώρα, το κυβερνών κόμμα του Αλεξάνταρ Βούτσιτς θα λάμβανε μόνο το 32% των ψήφων, ενώ ένας συνασπισμός των φοιτητών θα λάμβανε το 44%.
Οι κινητοποιήσεις των φοιτητών ανάγκασαν τις αρχές να διερευνήσουν την τραγωδία στον σιδηροδρομικό σταθμό. Τον περασμένο Σεπτέμβριο η εισαγγελία του Νόβι Σαντ απήγγειλε κατηγορίες κατά του πρώην υπουργού Υποδομών και Μεταφορών Γκόραν Βέσιτς και άλλων 12 ατόμων. Το κατηγορητήριο ωστόσο δεν επικυρώθηκε από το δικαστήριο και αφέθηκαν ελεύθεροι με περιοριστικούς όρους. Ενδιαφέρον προκαλεί το γεγονός ότι η κινέζικη κοινοπραξία που υλοποίησε την ανακατασκευή του σταθμού βρίσκεται στο απυρόβλητο από την δικαιοσύνη.
Σημειώνεται ότι ο εκσυγχρονισμός του σιδηροδρομικού δικτύου από το Βελιγράδι μέχρι τα σύνορα με την Ουγγαρία χρηματοδοτείται με δάνειο από την Κίνα. Η ανάθεση του έργου στους Κινέζους δημιουργεί υπόνοιες για αδιαφανείς συνθήκες κάτι που επισήμανε και η Ευρωπαϊκή Ένωση.
Η πολιτική ηγεσία της Σερβίας προσπαθεί συστηματικά να αποπροσανατολίσει την κοινή γνώμη παρουσιάζοντας διάφορες θεωρίες συνομωσίας για την τραγωδία στο Νόβι Σαντ. Πρόσφατα ο πρόεδρος της Δημοκρατίας Αλεξάνταρ Βούτσιτς άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο να πρόκειται για τρομοκρατική ενέργεια. Υποστήριξε μάλιστα την άποψη του παρουσιάζοντας βίντεο από τις κάμερες ασφαλείας όπου διακρίνεται ακτιβιστής της αντιπολίτευσης να περνάει την είσοδο του σταθμού δύο ώρες πριν καταρρεύσει η στέγη.
Η συμπεριφορά της εξουσίας όπως και οι συλλήψεις, οι διώξεις και ο στιγματισμός των φοιτητών ως προδότες του έθνους έφεραν τα αντίθετα αποτελέσματα προκαλώντας έντονη δυσαρέσκεια στην κοινωνία. Κατά γενική εκτίμηση, η συγκέντρωση στο Νόβι Σαντ την 1η Νοεμβρίου δεν θα αποτελέσει μόνο μια εκδήλωση μνήμης στα 16 θύματα τη τραγωδίας αλλά και μια επίδειξη της αποφασιστικότητας φοιτητών και πολιτών να επιμείνουν στον αγώνα για απόδοση δικαιοσύνης.