Σχέδιο

Μερικά πράγματα δεν έχουν αλλάξει στην ΕΕ από την εποχή που έπεσε για πρώτη φορά στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων η ιδέα των ευρω-ομολόγων. Υπάρχουν, ας πούμε, ακόμη οι «φειδωλοί» που την απεχθάνονται σαν μια αμαρτία ασυγχώρητη στα πλαίσια της προτεσταντικής διαχείρισης των εθνικών προϋπολογισμών. Η εμπειρία της πανδημίας δεν επηρέασε τον ορισμό που δίνουν στην ευρωπαϊκή αλληλεγγύη. Ετσι, επιμένουν ότι δεν θα θέσουν τις οικονομίες τους σε κίνδυνο για χάρη των υπερχρεωμένων εταίρων τους, που δεν μπορούν να βάλουν σε τάξη τα δημόσια οικονομικά τους. Αυτή την ακλόνητη πίστη τους στην εθνική νοικοκυροσύνη θέλει να εκμεταλλευτεί η Κομισιόν προκειμένου να βοηθήσει την Ουκρανία, υποστηρίζει το Politico. Το σχέδιο φαίνεται απλό: αφού ορισμένα κράτη-μέλη αρνούνται να στηρίξουν το σχέδιο να αξιοποιηθούν τα παγωμένα περιουσιακά στοιχεία της ρωσικής κεντρικής τράπεζας για να δοθεί το «δάνειο των επανορθώσεων» στο Κίεβο, τότε θα τους πουν πως θα πρέπει να χρηματοδοτήσουν οι ίδιοι οι Ευρωπαίοι την ουκρανική πρωτεύουσα μέσω κοινού δανεισμού. Θα τους δώσουν, δηλαδή, μια εναλλακτική χειρότερη (κατά την άποψη κάποιων) από την πρόταση την οποία απορρίπτουν.

Στάση

Η διαπραγματευτική πίεση που ασκούν οι ευρωκράτες αυξάνεται από την οικονομική κατάσταση Γαλλίας και Ιταλίας – δύο χωρών παραδοσιακά υπέρ των ευρωομολόγων, οι οποίες τώρα έχουν τόσο υψηλό δημόσιο χρέος που θα ήταν αυτοκτονικό να αναλάβουν νέες υποχρεώσεις. Βέβαια, γνώστες των διπλωματικών παρασκηνίων επιμένουν ότι κανένας δεν θεωρεί τον κοινό δανεισμό ρεαλιστική επιλογή. Η Επιτροπή, από την άλλη, διατυμπανίζει (κυρίως για να την ακούσει το Βέλγιο, που προβάλλει και τη μεγαλύτερη αντίσταση στο να «δανειστεί» η Ευρώπη τα παγωμένα κεφάλαια της Ρωσίας για να τα δανείσει μετά στην Ουκρανία) πως οποιαδήποτε απόφαση θα βασίζεται στην αρχή της ισότιμης κατανομής του ρίσκου. Οι «27» θα έχουν συλλογική χρηματοοικονομική και νομική ευθύνη, λέει. Σε πρώτη ανάγνωση το θέμα είναι η επιβίωση των Ουκρανών. Στη δεύτερη, όμως, προκύπτει το μόνιμο πρόβλημα της Ενωσης: η διάθεση των μελών της να ενωθούν κι άλλο. Η Κομισιόν, άρα, επιχειρεί να χρησιμοποιήσει ένα σύμβολο της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης, το ευρωομόλογο, ως φόβητρο προκειμένου να πετύχει τελικά βαθύτερη ενοποίηση με έναν διαφορετικό τρόπο. Η συζήτηση που θα συνεχιστεί στη Σύνοδο Κορυφής του Δεκεμβρίου θα είναι γεμάτη υπαρξιακά διλήμματα, λοιπόν. Οι ηγέτες δεν θα διαλέξουν μόνο στάση απέναντι στο Κρεμλίνο αλλά και μπροστά στον καθρέφτη τους.