Osmi lokalni izbori u Sjevernoj Makedoniji od sticanja nezavisnosti
Građani Sjeverne Makedonije u nedelju, 19. oktobra, glasaju u prvom krugu lokalnih izbora za gradonačelnike i članove vijeća u svih 80 opština i gradu Skoplju.
Ovo su osmi lokalni izbori otkako je zemlja stekla nezavisnost 1991. godine. Građani izlaze na birališta po drugi put za manje od dvije godine, nakon što su predsjednički i parlamentarni izbori održani u aprilu i maju prošle godine.
Na današnjim izborima pravo glasa ima 1.832.415 građana, prema biračkom spisku koji je sastavila Državna izborna komisija (DIK).
U subotu, 18. oktobra, glasali su bolesni i nemoćni, ljudi u staračkim domovima, kao i ljudi u pritvoru ili na izdržavanju zatvorskih kazni.
Zatvorenici, bolesni i nemoćni glasaju u Sjevernoj Makedoniji dan prije lokalnih izboraMeđu ukupnim brojem građana sa pravom glasa je 112.000 koji su na privremenom radu ili borave u inostranstvu, kao i 2.162 osobe u zatvoru ili pritvoru i 450 birača iz staračkih domova.
Ukupno je bilo 3.480 biračkih mijesta širom zemlje.
Glasanje je počelo u 7 časova i trajaće do 19 časova, nakon čega će se prebrojati glasovi i objaviti početni rezultati.
Prema informacijama dobijenim od javnih tužilaštava širom zemlje, današnji izborni dan protiče uglavnom mirno i bez većih poremećaja u izbornom procesu. Od početka glasanja jutros, javnim tužilaštvima nisu prijavljeni nikakvi incidenti ili nepravilnosti na biračkim mjestima koji bi imali elemente krivičnog djela.
Državna izborna komisija je jutros objavila da je do 9:15 časova na nivou države glasalo tri odsto birača sa pravom glasa.
Ovo su rezultati sa 75 odsto biračkih mjesta. Ukupan broj građana koji su glasali je 41 hiljada.
"Državna izborna komisija izvještava da su sva biračka mjesta danas otvorena na vrijeme i da se proces glasanja odvija bez ikakvih problema", navodi se u saopštenju Komisije. Predsjednik DIK-a, Boris Kondarko, na konferenciji za novinare je naveo manje probleme tokom glasanja na pojedinim mjestima.
Za 81 gradonačelničku poziciju ima 309 kandidatura, dok se za mjesta u vijećima bori preko 10.490 kandidata sa ukupno 576 lista.
Ove kandidate - učesnike na izborima predlaže ukupno 22 političke stranke, 19 koalicija i 119 grupa birača ili nezavisnih kandidata.
Karakteristično je za kandidate za gradonačelnike da dominiraju muškarci, kojih je 277 ili 89,64 posto, dok je samo 32 žene ili 10,36 posto.
Najviše kandidata je za Grad Skoplje – 16 za gradonačelnika i 19 lista za odbornike.
Kampanja za ove lokalne izbore trajala je 20 dana – počela je 29. septembra, a završila se u ponoć 17. oktobra, kada je nastupila izborna tišina.
Tišina će trajati do zatvaranja biračkih mijesta uveče 19. oktobra.
Za današnji dan izbora akreditovano je 1.462 posmatrača, od kojih je 808 domaćih, a 664 stranih.
U ovom prvom krugu izbora trebalo bi da se izaberu novi sastavi opštinskih vijeća, dok će se izabranim gradonačelnikom smatrati onaj koji je osvojio 50 odsto plus jedan glas, pod uslovom da je glasala najmanje jedna trećina birača upisanih u birački spisak u konkretnoj opštini.
Prema pravilima, ako nijedan od kandidata ne ispunjava potreban uslov, održava se drugi krug u kojem građani biraju između dva kandidata koji su osvojili najveći broj glasova.
Drugi krug je zakazan za 2. novembar.
Ukupan budžet koji je država izdvojila za održavanje ovih lokalnih izbora iznosi 9 miliona 760 hiljada eura, od čega je dvije trećine novac namenjen medijima i plaćenom političkom oglašavanju.
Pored ovog novca, tu je i iznos za naknade članovima biračkih odbora i prevoz i distribuciju članova i izbornog materijala od opštinskih izbornih komisija do biračkih mjesta gde će se glasanje održati, budući da ih obezbeđuju lokalne samouprave.
Prethodnih sedam lokalnih izbora održano je: 1996, 2000, 2005, 2009, 2013, 2017. i 2021. godine.