Τι είναι ο αιμορραγικός πυρετός Κριμαίας – Κονγκό: Ο τρόπος μετάδοσης και τα συμπτώματα

Σε κατάσταση συναγερμού βρίσκονται οι υγειονομικές αρχές στη Λάρισα μετά τον θάνατο του 70χρονου κτηνοτρόφου από αιμορραγικό πυρετό Κριμαίας-Κονγκό, τη στιγμή που επιβεβαιώθηκε και δεύτερο κρούσμα.

Το νέο περιστατικό είχε έρθει σε επαφή με τον ασθενή, κάτι που εκτινάσσει τις ανησυχίες για ενδονοσοκομειακή μετάδοση στα ύψη.

Πρόκειται για τη μία από τους δύο γιατρούς που εξέτασαν τον άτυχο άνδρα και συγκεκριμένα μια 54χρονη, η οποία νοσηλεύεται στην παθολογική κλινική, με υψηλό πυρετό, απομονωμένη σε δωμάτιο.

Η γυναίκα δεν διατρέχει κίνδυνο, λαμβάνει την αγωγή της και παρακολουθείται.

Τι είναι ο αιμορραγικός πυρετός Κριμαίας-Κονγκό

Πρόκειται για μια σοβαρή και δυνητικά θανατηφόρα ιογενή νόσο, που μεταδίδεται κυρίως μέσω δήγματος μολυσμένου κρότωνα (τσιμπουριού). Ο ιός ανήκει στο γένος Nairovirus της οικογένειας Bunyaviridae και είναι ζωονόσος, προσβάλλει δηλαδή ζώα και ανθρώπους.

Η νόσος καταγράφηκε για πρώτη φορά το 1944 στην Κριμαία, ενώ η πλήρης ταυτοποίησή της έγινε το 1969, όταν ο ιός συνδέθηκε με παλιότερη περίπτωση παιδιού στο Κονγκό.

Έτσι προέκυψε η διπλή ονομασία. Ο ιός προκαλεί αιμορραγικό πυρετό και μπορεί να προκαλέσει το θάνατο σε ποσοστό έως και 30% των περιπτώσεων, ενώ θεωρείται ενδονοσοκομειακά μεταδοτικός.

Πού εμφανίζεται και πώς μεταδίδεται

Σύμφωνα με τον ΕΟΔΥ ο CCHF είναι ο πλέον διαδεδομένος αιτιολογικός παράγοντας αιμορραγικού πυρετού που μεταδίδεται από κρότωνες. Είναι ενδημικός σε πολλές χώρες της Αφρικής, της Ασίας, της Μέσης Ανατολής και της ΝΑ Ευρώπης (ιδίως στα Βαλκάνια και την πρώην Σοβιετική Ένωση).

Στην Ελλάδα είχε καταγραφεί και στο παρελθόν επιβεβαιωμένο περιστατικό, το 2008 στην Ανατολική Μακεδονία – Θράκη, ενώ σε επιδημιολογικές μελέτες βρέθηκε οροθετικότητα σε ποσοστά έως 4,2%.

Η μετάδοση στον άνθρωπο γίνεται με τρεις κύριους τρόπους:

• Με δήγμα μολυσμένου κρότωνα (τσιμπουριού) ή επαφή με τα σωματικά υγρά του.

  Μέσω επαφής με αίμα ή ιστούς μολυσμένων ζώων, κυρίως σε επαγγέλματα υψηλού κινδύνου όπως αγρότες, κτηνοτρόφοι, εργαζόμενοι σε σφαγεία και κτηνίατροι.

• Από άνθρωπο σε άνθρωπο, μέσω επαφής με βιολογικά υγρά ή μολυσμένο ιατρικό εξοπλισμό, ιδιαίτερα σε νοσοκομεία.

Ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο

• Επαγγελματίες υγείας σε ενδημικές περιοχές
• Άτομα με συχνή έκθεση σε ζώα και τσιμπούρια
• Ταξιδιώτες σε περιοχές όπου ο ιός είναι ενδημικός

Τα συμπτώματα εκδηλώνονται 1-14 ημέρες μετά την έκθεση και μπορεί να περιλαμβάνουν αιφνίδια έναρξη συμπτωμάτων, όπως:

• πυρετό
• ρίγος
• κεφαλαλγία
• μυαλγίες
• αρθραλγίες
• κόπωση
• ζάλη
• πονόλαιμο
• κοιλιακό πόνο
• διάρροια
• ναυτία και
• εμέτους.

Πώς γίνεται η διάγνωση

Η διάγνωση γίνεται με:

• Ανίχνευση αντισωμάτων (IgM) μετά την 5η ημέρα
• RT-PCR για ανίχνευση του γενετικού υλικού του ιού
• Καλλιέργεια του ιού σε εξειδικευμένα εργαστήρια βιοασφάλειας
• Στην Ελλάδα, η διάγνωση γίνεται στο Εργαστήριο Αναφοράς Αιμορραγικών Πυρετών του ΑΠΘ.

Αντιμετώπιση

H θεραπεία είναι υποστηρικτική:

• Ισορροπία υγρών και ηλεκτρολυτών
• Αντιμετώπιση αιμορραγιών και επιπλοκών
• Χορήγηση ριμπαβιρίνης (ribavirin) σε ορισμένες περιπτώσεις, αν και η αποτελεσματικότητά της δεν έχει πλήρως τεκμηριωθεί

Πρόληψη

Δεν υπάρχει διαθέσιμο εμβόλιο. Η πρόληψη βασίζεται σε:

• Αποφυγή τσιμπουριών: προστατευτικά ρούχα, εντομοαπωθητικά με DEET, απομάκρυνση από περιοχές με πυκνή βλάστηση
• Ασφαλείς πρακτικές κατά τον χειρισμό ζώων και κρεάτων
• Μέτρα ατομικής προστασίας σε χώρους υγειονομικής περίθαλψης: γάντια, μάσκες, αποστείρωση εξοπλισμού

Ο αιμορραγικός πυρετός Κριμαίας – Κονγκό είναι μια σοβαρή και δυνητικά θανατηφόρα νόσος, που απαιτεί υψηλό δείκτη υποψίας σε ενδημικές περιοχές και αυστηρή τήρηση μέτρων πρόληψης. Η έγκαιρη διάγνωση και η σωστή υποστηρικτική φροντίδα μπορούν να μειώσουν σημαντικά τη θνητότητα.