Κορονοϊοί νυχτερίδων ενδέχεται να μεταδοθούν στον άνθρωπο
Κορονοϊοί των νυχτερίδων που μοιάζουν με τον φονικό ιό του MERS (Αναπνευστικό Σύνδρομο Μέσης Ανατολής) θα μπορούσαν δυνητικά να μεταδοθούν στον άνθρωπο και να προκαλέσουν πανδημία, προειδοποιεί αμερικανική μελέτη.
Πρόκειται για την ομάδα των «μερβηκοϊών», το ίδιο υπογένος κορονοϊών που περιλαμβάνει τον ιό του MERS, ο οποίος σκοτώνει περίπου ένα στα τρία θύματά του.
Αν και οι περισσότεροι μερβηκοϊοί είναι απίθανο να απειλήσουν ποτέ τον άνθρωπο, μια υποομάδα με την ονομασία HKU5 παρουσιάζει ανησυχητικά χαρακτηριστικά, διαπιστώνει η μελέτη που δημοσιεύεται στο Nature Communications.
Κορονοϊοί των νυχτερίδων «απέχουν μια μετάλλαξη» από το να μεταδοθούν στον άνθρωπο
«Οι μερβηκοϊοί, και ιδιαίτερα οι ιοί HKU5, έχουν μελετηθεί ελάχιστα» δήλωσε ο Μάικλ Λέτκο του Πολιτειακού Πανεπιστημίου της Ουάσιγκτον, ο οποίος συνεργάστηκε στη μελέτη με άλλα αμερικανικά πανεπιστήμια.
«Διαπιστώσαμε ότι οι ιοί HKU5 μπορεί να απέχουν μόνο ένα μικρό βήμα από το να μπορούν να μεταδοθούν στον άνθρωπο» είπε.
Όπως όλοι οι κορονοϊοί, οι ιοί HKU5 χρησιμοποιούν μια επιφανειακή πρωτεΐνη-ακίδα για να συνδεθούν στα κύτταρα των θυμάτων τους.
Η πρωτεΐνη-ακίδα της συγκεκριμένης ομάδας έχει εξελιχθεί να αναγνωρίζει τον υποδοχέα ACE2 των θηλαστικών, τον ίδιο υποδοχέα που αναγνωρίζει ο πανδημικός κορονοϊός της Covid-19.
Οι ερευνητές εξέτασαν ιούς HKU5 που απομονώθηκαν από νυχτερίδες του είδους Pipistrellus abramus (εικόνα) στην Ασία. Όπως διαπίστωσαν, μεταλλάξεις που θα μπορούσαν να εμφανιστούν στην πρωτεΐνη-ακίδα θα έδιναν στους ιούς την ικανότητα να προσβάλλουν και τα ανθρώπινα κύτταρα.
Διαφορετική μελέτη που δημοσιεύτηκε νωρίτερα φέτος στην επιθεώρηση Cell έδειχνε εξάλλου ότι ένας από τους ιούς της ομάδας, με την ονομασία HKU5-CoV, έχει ήδη αποκτήσει την ικανότητα να μεταδίδεται στα μινκ και δυνητικά θα μπορούσε να προσβάλλει και ανθρώπους.
«Οι κορονοϊοί αυτοί είναι στενοί συγγενείς του MERS, θα πρέπει επομένως να ανησυχήσουμε αν ποτέ προσβάλλουν ανθρώπους» δήλωσε ο Λέτκο.
Στη μελέτη χρησιμοποιήθηκε και το μοντέλο τεχνητής νοημοσύνης AlphaFold της Google Mind, το οποίο οδήγησε σε Νόμπελ Χημείας το 2024 χάρη στην ικανότητά του να προβλέπει το τρισδιάστατο σχήμα πρωτεϊνών από τη χημική σύστασή τους.
Το μοντέλο, το οποίο προσομοίωσε την αλληλεπίδραση της πρωτεΐνης-ακίδας με τον υποδοχέα ACE2, αποτελεί σημαντικό εργαλείο προκειμένου να εκτιμηθεί ο κίνδυνος μεταπήδησης στον άνθρωπο, σημείωσαν οι ερευνητές.
O ιός του MERS πρωτοεμφανίστηκε το 2012 στη Σαουδική Αραβία και μέχρι το 2021 είχε προκαλέσει 2.600 επιβεβαιωμένα κρούσματα, τα περισσότερα στη Μέση Ανατολή.
Ο ιός του MERS προέρχεται από τις νυχτερίδες, συνήθως όμως μεταδίδεται στον άνθρωπο από καμήλες.