Илон Маск БМТга қарши кескин баёнот билан чиқди!

Дунёдаги энг нуфузли ва баҳсли тадбиркорлардан бири бўлган америкалик миллиардер Илон Маск яна бир бор дунё ҳамжамиятининг диққат марказига тушди. Бу сафар у ўзининг кескин танқиди билан Бирлашган Миллатлар Ташкилотига (БМТ) қарши чиқиш қилди ва ҳатто бу халқаро ташкилотни молиявий томондан қўллаб-қувватлашни бутунлай тўхтатишга чақирди.

Х ижтимоий тармоғидаги ўзининг шахсий саҳифасида Илон Маск БМТ Бош котиби Антониу Гутерришнинг баёноти акс этган видеога қаттиқ жавоб қайтарди. Антониу Гутерриш видеода ижтимоий тармоқлар ва рақамли платформалар одамларни адаштириш, улар орасида нафрат уйғотиш ҳамда жамиятни бўлиб ташлаш учун кўп қўлланилаётганини таъкидлаган ва халқаро ҳамжамият бу муаммога жиддий ёндашиши кераклигини айтган эди.

Гутерришнинг ушбу фикрлари, кўринишидан, Илон Маскка ёқмаган ва америкалик миллиардер бунга жавобан, ўзининг саҳифасида кескин равишда «БМТни молиялаштиришдан маҳрум қилинг!» дея баёнот берган. Бу жуда кўп баҳс ва мунозараларга сабаб бўлди.

Эслатиб ўтамиз, Илон Маск аввалроқ АҚШ президенти Доналд Трамп маъмуриятида давлат бошқарувининг самарадорлигини ошириш бўйича махсус идора (DOGE) фаолиятини назорат қилган эди. Бу эса унинг халқаро молиявий қарорлар бўйича жиддий тажрибага эга эканини кўрсатади.

Аслида, АҚШнинг ўзини ҳам БМТ ва бошқа халқаро ташкилотларга нисбатан позицияси сўнгги вақтларда кескин ўзгармоқда. Май ойи бошида Трамп маъмурияти 2026-молиявий йил учун федерал бюджет лойиҳасини тақдим этди. Унга кўра, АҚШнинг БМТ, ЮНЕСКО ва Жаҳон соғлиқни сақлаш ташкилотига (ЖССТ) аъзолик бадалларини тўхтатиб туриш таклиф этилган эди.

Шу билан бирга, АҚШ президентига ушбу халқаро ташкилотларни молиялаштиришни ўз хоҳишига кўра давом эттириш ваколати ҳам берилмоқда. Бу мақсадлар учун эса 2,9 миллиард доллар ҳажмида махсус «стратегик инвестициялар» жамғармасини ташкил этиш назарда тутилган.

Бундан ташқари, АҚШ томони БМТнинг турли тинчликпарвар миссияларини молиялаштиришдан воз кечиш орқали харажатларни яна 1,6 миллиард долларга қисқартиришга ҳаракат қилмоқда. Айниқса, бу миссияларнинг самарасиз эканлигига кўплаб танқидлар мавжуд.

Маскнинг бу чиқиши, АҚШ ҳукумати томонидан таклиф этилаётган молиявий чоралар билан уйғунлик касб этмоқда. Бироқ ушбу баёнот жаҳон жамоатчилигида турли қарашларни юзага келтирмоқда.

Бир томондан, кўплаб кузатувчилар БМТ ва бошқа халқаро ташкилотларнинг самарасизлиги ҳақида доимий танқидларни билдириб келишади. Иккинчи томондан, халқаро ҳамжамият БМТ сингари ташкилотларнинг глобал муаммоларни ҳал этишдаги муҳим ролини ҳам эътироф этиб келмоқда.

Хўш, Маскнинг кескин чақируви амалга ошадими ёки бу фақатгина навбатдаги шов-шувли чиқишми — буни вақт кўрсатади. БМТ ва халқаро ҳамжамият қандай жавоб қайтаради — бу ҳозирча очиқ савол бўлиб қолмоқда.