Мурожаатлар судга бормасдан ҳал этилади: янги апелляция тартиби жорий этилди

Ўзбекистон Республикаси Президенти томонидан давлат хизматларига оид қарор ва хатти-ҳаракатлар юзасидан фуқароларнинг шикоятларини судгача босқичда кўриб чиқишни назарда тутувчи янги тартибни жорий этувчи ҳуқуқий ҳужжат имзоланди. Мазкур экспериментал тартиб доирасида Тошкент шаҳри мисолида қатор давлат хизматлари бўйича қабул қилинган маъмурий ҳужжатларга оид низолар судгача ҳал қилинадиган бўлди.

Янги тартиб нима билан муҳим?

Фуқаролар ва тадбиркорлар эндиликда судлашиш жарёнига киришмасдан, давлат идоралари томонидан қабул қилинган қарорлар устидан махсус Апелляция кенгашларига шикоят қилиш имкониятига эга бўладилар. Ушбу кенгашлар мурожаатларни тезкор, бепул ва шаффоф ҳолда кўриб чиқади.

Қандай давлат хизматлари қамраб олинади?

Тажриба фақат Тошкент шаҳрида амалга оширилади, аммо шикоятлар республиканинг исталган ҳудудидан бўлиши мумкин. Қамровдаги хизматларга қуйидагилар киради:

• Юридик шахсларни рўйхатдан ўтказиш ва қайта рўйхатдан ўтказиш;
  
• Ихтиёрий тугатиш ва франшиза шартномаларини рўйхатдан ўтказиш;
  
• ФҲДЁ ёзувларини ўзгартириш;
  
• Апостиль хизматлари;
  
• Медиация, юридик маслаҳат ва суд экспертиза соҳасидаги рўйхатлар;
  
• Таълим соҳасидаги касбий сертификатлаш;
  
• IT соҳасидаги ёшлар учун истеъмол кредити ва имтиҳон компенсациялари;
  
• Коммунал хизматлар тармоқларига уланиш (газ, электр, сув ва иссиқлик);
  
• Ҳисоблагичлар билан боғлиқ хизматлар (пломбалаш, қиёслаш, ўрнатиш).
  

Апелляция қандай кўриб чиқилади?

Мурожаат судларда кўриб чиқилаётган бўлса, кенгашда қабул қилинмайди. Бироқ судга чиқмасдан аввал шундай шикоятни берган фуқаролар мурожаатини Кенгаш шундай кўриб чиқади:

• Маъмурий ҳужжат ўзгартирилмай қолдирилади;
  
• Маъмурий ҳужжатга ўзгартириш киритилиши белгилаб берилади;
  
• Маъмурий ҳужжат қисман ёки тўлиқ бекор қилинади, давлат хизмати қайта кўриб чиқилади.
  

Муҳим жиҳатлар

— Ариза учун йиғим ундирилмайди;
— Ҳуқуқий асос сифатида вақтинчалик низом ишлайди;
— Иш жараёни самарадорлиги баҳолаб борилади.

Нима учун бу муҳим?

Тадбиркорлар учун давлат органлари билан бўлган низоларни енгилроқ ва судсиз ҳал этиш имкони пайдо бўлди. Шу билан бирга, бу тартиб катта вақтинча харажатлардан қутулиш ва давлат аппаратига бўлган ишончни оширишда муҳим қадам ҳисобланади.

Zamin.uz таҳририяти ушбу механизм амалда қандай самара бераётгани юзасидан таҳлиллар ва воқеаларни кузатиб боришда давом этади. Сиз бу янги тартиб ҳақида қандай фикрдасиз? Судсиз ҳал қилиш самара бериши мумкинми?