UPA YAZARI DR. SEDA GÖZDE TOKATLI’NIN YENİ BİLDİRİSİ

İzmir Demokrasi Üniversitesi Uluslararası İlişkiler bölümü öğretim üyesi ve Uluslararası Politika Akademisi (UPA) uzmanı Dr. Seda Gözde Tokatlı  Seferihisar-Royal Teos Otel’de İzmir Demokrasi Üniversitesi tarafından düzenlenen VII. Sosyal Bilimlerde Kritik Tartışmalar Kongresi’nde “Büyük Güçlerin Veto Oyunu: Uluslararası Güvenlik Sorunsalı” başlıklı bildirisini sunmuştur.

Mevcut uluslararası düzeni adeta zehirleyen bu ‘güvensizlik’ unsurları arasında, BM Güvenlik Konseyi’nin çoğu zaman sürekli üyelerin eliyle hayata geçirilen emperyal hedeflerin bir ‘oyun sahası’ olarak kullanılması küresel çözüm gerektiren belki de en temel sorundur. Bu çalışma, hukukun pratiğe aktarılmasında mevcut aktörlerin siyasi tercihlerinin her zaman önemli bir rol oynadığını, büyük güçlerin özellikle değer-çıkar ikilemi arasında kalarak çıkar kavramına yöneldiğini ve çifte standart ilkesi çerçevesinde hareket ettiğini ortaya koymayı amaçlamıştır. Büyük güçlerin gölgesinde işleyen BMGK mekanizmasının tarafsız yönde bir tutum sergilemesi elzem göründüğünden, bu çalışma, eleştirel bakış açısıyla insani müdahale alanındaki çift standart ilkesini ön plana çıkartarak, BM içerisinde gerekli olan revizenin önemine vurgu yapmayı amaçlamıştır.

BM kurumu ve işleyişi halen uluslararası sistemdeki en önemli meşruiyet kaynağını oluşturmaktadır. Bu nedenle, BM’nin “Dünya beşten büyüktür” ilkesini yeniden yorumlayarak, kollektif kararların alınmasına yönelik hareket ederek ve çok fazla ses getiremeyen küçük devletlerin de sisteme dahil olmalarını sağlamak, farklılıkların uyumlaştırıldığı, ulusal çıkarın yerine ortak değerlerin öne sürüldüğü ve barışın sürekliliğine katkı sağlamaya yönelik küresel bir platformun gerekliliği bu çalışmada yeniden ön plana çıkartılmıştır.  Bu kapsamda, Ukrayna-Rusya ve İsrail- Filistin çatışmasına yer verilerek, veto sorunsalının insan hakları alanındaki önleyici rolüne bu çalışma kapsamında detaylıca yer verilmiştir.